به وبلاگ سید محمد حسینی خوش آمدید

شهر زیبای بلداجی

زنبور عسل
نویسنده : سید محمد حسینی - ساعت ٢:۳٦ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٩/۱/۳
 

از کجا و چگونه زنبور داری را شروع کنیم (2)

 

 

بخش دوم توانایی و امکانات شما :

از مهمترین شرایط این شغل  شخص خود شما که باید دانست توانایی جسمی و مالی در ابتدا این کار را دارا می باشید یا نه  . به نظر بند زنبور داری باید یا شغل اول باشد یا شغل دوم در صورتی که شغل اول سبک و با وقت فراغت زیاد باشد برای نمونه معلمان و بعضی از کارمندان .

اگر من بخوام به طور خلاصه شغل زنبور داری را معرفی کنم . باید بگویم . زنبور داری به 3 فصل بهار ، تابستان و زمستان تقسیم می شود .


 فصل و اول  فصل  بهار از اول اسفند ما شروع می شود و وظیفه زنبور دار این است که ابتدا از با یه بازدید سطحی از سلامت کندو ها و وجود ملکه اطمینان کسب نموده و هفته ای 3 مرتبه به کندو ها شربت 1 به 1 داده تا به اوایل فروردین می رسید در این زمان جمعیت زیاد شده و وظیفه ما این است که به طور متوسط هر 8 روز یک مرتبه از هر کندو بازدید نموده تا از اردو زدن کندو جلو گیری نماییم و قاب های سیاه و کهنه را از کندو خارج و برگ موم تازه به کندو می دهیم .اگر کندو با جمعیت بیش از 10 قاب مشاهده کردیم به کندو طبق می دهیم . این فصل پر کار ترین فص زنبور داری می باشد و تا اول خرداد به طول می انجام .

فصل دوم فصل تابستان می باشد که فصل برداشت عسل و کوچ و مراقبت از کندو ها و فصل اوج سم پاشی ها می باشد . این فصل تا اواخر شهریور به طول می انجامد .

فصل سوم : که از اول مهر آغاز می شود و وضیفه ما دادن شربت 1 به 1 ( یک کیلو شکر با یک کیلو آب) به کندو ها تا برای زمستان گذرانی کندو مشکل پیدا نکند .به طور معمول یه زنبور دار به هر کندو در سال 12 کیلو شکر که معادل 24 کیلو شربت یک به یک می باشد می دهد . از این 12 کیلو شهر 7 کیلو در بهار و 5 کیلو در زمستان می باشد . محافظت در برابر زنبور قرمز و سار ها  و دیگر موجودات مزاحم بوده و دریکی دیگر از وظایف  ما گذاشتن یه پارچه کتانی روی قابها برای گرم نگه داشتن کندو می باشد .تهیه خمیر شیرین برای جبران کمبود گرده گل هم در این فصل انجام می شود . همه این کارها تا اواسط آبان پایان یافته و زنبور دار در کندو را محکم می بندد و تا آغاز اسفند ماه به هیچ عنوان نباید درب کندو را باز نماید .

حال کسی که قصد زنبور داری دارد باید بدان که به ازای هر کندو در طول سال چه مقدار از وقت خود را باید صرف این کار نماید که اگر غفلت نماید به منزله از دست دادن کلنی می باشد.

نکته دیگر هزینه خرید و نگهداری وسایل زنبور داری می باشد که حداقل از 200 هزار تومان برای وسایل زنبور داری( استراکتور ، دودی ، کلاه ، کاردک و . . . ) لازم می باشد و برای هر کندو در سال 20 هزار تومان مصالح ( شکر ، موم ، خمیر شیرین و . . . ) لازم می باشد .

به نظر من اگر شما قصد شروع زنبور داری را دارید بهتر است سال اول با 3 الی 6 کندو شروع نمایید تا ضمن مشغولیت و رفع خستگی کار روزانه و یا سرگرمی با زندگی و کار زنبور داری آشنا گردید به نوعی سال اول را کارآموزی کنید و با مطالعه کتب و سایت های زنبور داری  و مشورت و آموزش از کسانی که سابقه  زیادی در این شغل دارند خود را برای توانایی در این کار محک زده و  در ضمن نیاز خانواده خود را به عسل طبیعی براورده نماید . در صورت تمایل در سال دوم با 20 الی 30 کندو به عنوان شغل دوم و کمک هزینه زندگی ادامه دهید و با آزموده شدن و تجربه جستن از خسارت های احتمالی وارده و پیدا کردن دلیل آن و و سود جستن از موارد منفعت آورد  خود را برای زنبور داری به عنوان شغل اصلی و تنها ممر درامد خانواده برای سال بعد  آماده نمایید .   

در سال سوم شما می توانید با 100 کندو ادامه دهید از 100 کندو به بالا خود را زنبور دار حرفه ای نامیده و نیاز به استخدام کارگر داشته و علاوه بر فروش عسل از فروش دیگر محصولات کندو درامد کسب نموده و  با درامدی در حد یه خانواده متوسط ایرانی زندگی نمایید . در این سالها تجربه و ممارت لازمه کار است . چنین زنبور داری باید همیشه تعداد زیادی جمعیت در اختیار داشته و با آنها کار کند . آنچه برایش اهمیت فوق العاده دارد علاوه بر تعداد جمعیت و قوی بودن تک تک آنها شناخت محیط از لحاظ گل ها ی عسل خیز در ماه های مختلف سال است . زنبور داری که این کار را بعنوان شغل اصلی انتخاب نموده باید دانسته باشد که در اطراف زنبورستان به شعاع 100 کیلومتر یا بیشتر در هر منطقه چه نوع گلی در چه ماه از سال گل می دهد تا  به موقع زنبور هایش را به همان نقطه مهاجرت داده و از شهد گل های آن منطقه حداکثر بهره برداری نماید . شما باید همه بیماریها و آفات زنبور عسل را به مثل یه دکتر شناخته و راهای درمان آن را آموخته باشید و همچنین باید دارو خانه ای برای پیشگیری و همچنین معالجه بیماریها آماده داشته باشید . شما باید به موقع ملکه ها را عوض نمایید تا مانع پیر یا ضعیف شدن جمعیت گردید . شما باید احتیاجات کندو از قبیل گرده،  دیواره مومی ، پوکه و یا طبق را به موقع برآورده نمایید .

در آخر اگر شما خواسته باشید از ابتدا زنبور داری را شغل اول خود قرار دهید حتما باید آموزش های لازم را دیده باشید و با دو سال تجربه زنبور داری ( سال اول در حدود 5 کندو و سال دوم در حدود 20 کندو) به این کاروارد شوید .

 

 

قیمت تقریبی برخی از اقلام زنبور داری

قیمت های زیر در سال 88 به طور تقریبی در شهرستان بیرجند می باشد . مرکز عرضه این اقلام شهر نجف آباد اصفهان می باشد که شاید اونجا ارزونتر باشد.

ردیف

نوع کالا

قیمت به تومان

1

موم آج هر کیلو

8000

2

برگ موم

600

3

قاب خالی بدون سیم

300

4

قاب با سیم و موم بافی

1000

5

کندو خالی با 10 قاب نو

18000

6

کندو خالی با 10 قاب نو رنگ شده

20000

7

استراکتور استیل

150000

8

دودی استیل

10000

9

اهرم

1000

10

تخته موم دوز

1500

11

کلاه توری

1500الی2500

12

لباس کار

8000 الی 15000

13

دستکش

2000

14

سیم موم دوزی هر کیلو

1500


عسل چیست و تشخیص عسل طبیعی با تقلبی

عسل چیست ؟

عسل را زنبور عسل  از شهد گیاهان مختلف با غلیظ کردنشان درست می کند . مقدار آب شهد گلها معمولاً 25 تا 80 درصد است . شهد به وسیله غده یا غده های مخصوصی که معمولاً در ته گل ها می باشد تولید وترشح می شود . هدف گیاه از این کار جذب حشرات به شهد منظور  عمل گرده افشانی و تولید بذر یا میوه می باشد . زنبور این شهد را از روی گل ها با استفاده از خرطوم خود جمع آوری کرده و در داخل کیسه­ی مخصوصی که در بدنش قرار دارد ( معده ذخیره عسل) و فقط برای جمع آوری و ذخیره شهد درست شده به طور موقت انبار می کند . وقتی که محتوی کیسه به حدود 40 میلی گرم رسید .زنبور گلها را رها و راه کندو را در پیش می گیرد . در بین را مقداری دیاستاز که در جداره همین کیسه تهیه و به داخل شهد ترشح می شود . زنبور مقداری از آب شهد را از راه جداه کیسه عسلی جذب بدنش نموده و به کمک کلیه دفع می کند . زنبور وقتی که وارد کندو شد شهد را در داخل سلول های مومی کندو ذخیره می نماید . هنگام شب که دیگر زنبور ها قادر به خارج شدن از کندو نیستند . با خرطوم خود آن را دوباره به کیسه عسلی برده و با آنزیم هایی که از جداره کیسه عسلی به عسل می افزاید قند های مرکب را شکسته و به قند یک کربنی تبدیل می کند و آبش را جذب بدنش می کند . این کار در شب بارها انجام می شود تا شهد به غلیظ شده و مقدار آبش به 13 الی 18 درصد رسیده و با افزوده شدن دیاستاز و شکستن قند ها ماده ای شیرین و خوشمزه تولید شود . به این ماده  حالا عسل می گویند . زنبور ها پس از پر کردن هر سلول از عسل با لایه ای از موم سر سلول را می بندند تا برای زمستان گزرانی از آن استفاده کند.

به علت وجود بعضی مواد آنتی اکسیدان در عسل هیچ میکروب و یا باسیل و یا ویروسی قادر به زندگی در عسل نمی باشد . یعنی بار میکروبی عسل صفر است .. البته ما هم باید مواظب باشیم که ظرف عسل باید تمیز باشد و درب آن هم بسته باشد تا که آلودگی به آن نفوذ نکند . سر باز بودن ظرف عسل باعث جذب رطوبت هوا شده و عسل رقیق و آبکی شده و با نفوذ گرد و خاک و مواد دیگر کم کم اثر آنتی اکسیدانی آن کم شده  و عسل ترش می گردد.

 به غلط در بین مردم معروف است که عسل مدفوع زنبور عسل می باشد . ولی  حقیقت این است که عسل  نه تنها مدفوع زنبور نیست بلکه کیسه ذخیره عسل با معده زنبور هم یکی نمی باشند . در حقیقت  مردم باید بدانند زنبور آنچنان موجود تمیزی است که همیشه در اطراف  گل های در باغ ها و مزارع حرکت می نماید . و هیچ گاه به مکان های آلوده نرفته و از این مکان ها دوری می نماید و. زنبور هیچ گاه داخل کندو مدفوع نمی کند برای دفع مدفوع همیشه به خارج کندو پرواز کرده و پس از دفع آن به کندو برمیگردد. در نتیجه عسل نه تنها  مدفوع زنبور عسل نیست بلکه هیچ رابطه ای هم بین عسل و مدفوع زنبور عسل وجود ندارد.

تصور عامه مردم این است که زنبور های بعضی از  نژاد ها عسلی خوشمزه دارند و برخی دیگر عسلی بد مزه دارندکه این خلاف حقیقت می باشد . نژاد زنبور های عسل در رنگ ، بو و مزه عسل هیچ نقشی ندارد آنچه در این کار موثر است . نوع گلی است که زنبور از آن شهد آوره است . برای مثال عسل آفتابگردان بی مزه و عسل گل گلزا خوشمزه و یا عسل گل اقاقیا روشن مثل آب یا خرما تیره و سیاه می باشد .

انواع عسل از لحاظ تقلبی یا طبیعی بودن :

در باره طبیعی یا مصنوعی بودن عسل  و طرز تشخیص آن ها از یکدیگر عده ای عقیده دارند . عسل وقتی که متبلور و کدر شده یا ته نشین گردد تقلبی بوده و عسل سالم و طبیعی همیشه صاف و شفاف باقی می ماند . وقتی که عسل خریداری شده پس از مدتی کدر و ته نشین شد ناراحت شده و به فروشنده اعتراض می کنند . این هم یکی از نظریه ها و عقاید غلط می باشد . دلیل متبلور شدن و رسوب دادن عسل وجود دیاستاز و همچنین مقدار قند گلوکز در آن است . دیاستاز ها ذرات خیلی ریز عسل را به خود جذب و کدر نموده و باعث ته نشین شدن آن می شوند . مقدار گلوکز در عسل هرچه بیشتر باشد زودتر متبلور و ته نشین میگردد این خاصیت فقط در عسل های طبیعی و غیر تقلبی دیده می شود . زیرا تنها عسل های طبیعی هستند که در داخلشان دیاستاز وجود دارد . عسل های غیر طبیعی فاقد آن هستند . چنانچه گفته شد فقط دیاستاز ها قادرند ذرات عسل را متبلور نموده و در نتیجه باعث ته نشین و کدر شدن آن گردند . حال آنکه عسل تقلبی به دلیل نداشتن دیاستاز صاف و روشن باقی می ماند .بنا بر این نتجه می گیریم که هر عسلی که بعد از مدتی ته نشین شد حتماً سالم و طبیعی است .(برخلاف تصور عامه مردم)  و هر گاه عسل ته نشین نشد میتواند تقلبی باشد یا نباشد  .ولی در اینجا موضوع دیگری نیز باید در مد نظر گرفته شود و آن اینکه مدت لازم برای ته نشین شدن عسل های مختلف فرق می کند این مدت تابع مقدار قند گلوکز موجود در آن است . هر چه مقدار گلوکز در عسل بیشتر باشد به همان نسبت هم زودتر سفت و ته نشین می گردد . مثلاً عسل للکی و یا کلزا یک هفته پس از استخراج از شان ته نشین و سفت می شود ولی عسل اقاقیا به مدت 4 سال زمان نیاز دارد تا ته نشین گردد . و معمولاً کسی عسل را 4 سال نگهداری نمی کند و سال اول مصرف می نماید . به عقیده چنین افرادی عسل اقاقیا همیشه صاف و شفاف خواهد بود . در خیلی از کشور های اروپایی مصرف کنندگان عسل شفاف و روان را نپسندیده و آن را مصرف نمی کنند . چون معتقدند که عسل سفت شده و شکرک زده خوشمزه تر است . این برخلاف عقیده مصرف کنندگان عسل در ایران است . که عسل شکرک زده را اصلاً  نمی خرند .

البته تشخیص طبیعی بودن عسل به طور دقیق فقط در آزمایشگاه امکان پذیر می باشد . در آزمایشگاه ها مقدار ساکارز اگر بیش از 2% بود با شکر مخلوط است و تقلبی می باشد . هر چه مقدار ساکارز در عسل بیشتر بود مقدار شکری که با عسل مخلوط گردیده زیادتر است . یعنی از شکر تهیه و درست شده است .  

عسل تقلبی به موادی اطلاق می شود که زنبور عسل هیچ گونه دخالتی در تولید آن ندارد و افراد سود جو  آن را با مواد دیگر تولید می کنند و عسل طبیعی از شهد گل و تولید زنبور می باشد .در بازار 3 نوع عسل  از لحاظ طبیعی یا تقلبی بودن موجود می باشد . که در زیر به تفسیر به آن می پردازم .

1 – عسل 100% تقلبی : عسل تقلبی عسلی می باشد که افراد سود جو برای بیشتر سود بردن شیره انگور ، شیره خرما و یا امروزه شکر با آب و مواد شیمیایی افزودنی (اسانس عسل : ماده شیمیایی که رنگ و بو و مزه عسل دارد)  با فرمولی خاص مخلوط می کنند و گاهی تیکه هایی از موم هم برای فریب مرم به آن افزوده و به بازار عرضه می کنند . چون قیمت این نوع از عسل بسیار پایین می باشد و گاهی کیلویی زیر 2000 تومان نیز پیدا می شود . مردم  نیزاقدام به خرید آن می کنند . در حقیقت مردم آب و شکر می خرند  . این عسل بعد از مدت کمی رنگ باخته و به  نبات یا قند تبدیل شده در ته ظرف رسوب می کند. تفاوت رسوب این عسل با عسل طبیعی این است که رسوب این عسل ماندد دانه های شن در روی زبان احساس می شود و با کمی حرارت روان نمی گردد ولی رسوب عسل طبیعی مانند خامه نرم و زیر زبان احساس نمی شود و با کمی حرارت راون می شود. .

2 – عسل نیمه تقلبی : گاهی زنبور داران به دلایلی خاص شکر را با آب به نسبت 1 به 1 مخلوط کرده و درون کندو در داخل ظرفی می ریزند . زنبور بجای اینکه از شهد گل­ها برای تولید عسل استفاده نماید . از  این شربت را که در دسترس تر می باشد برای تولید عسل استفاده می نماید . عسل این زنبور ها از لحاظ شکل ظاهری مثل عسل طبیعی می باشد و گاهی زنبور داران آن را با موم به بازار عرضه می کنند . آنچه خیلی مهم است این است که در این عسل نه دیاستاز وجود دارد که باعث رسوب کردن عسل شود و نه  از مواد معدنی و یا آلی و بیولوژیک و  پروتئین خبری است . فقط قند ساده می باشد . البته گاهی زنبور ها  وقتی که بیرون از کندو گل فراوان باشد  شهد به کندو آورده و عسل حاصل درصدی از آب شکر و درصدی از شهد گل می باشد .   

3 - عسل طبیعی :  زنبور ، عسل را  از شهد گیاهان مختلف با غلیظ کردنشان درست می کند . شهد به وسیله غده یا غده های مخصوصی که معمولاً در ته گل ها می باشد تولید وترشح می شود. زنبور با استفاده از خرطوم خود  آن را جمع آوری کرده و در داخل معده عسلی خود قرار می دهد   . در بین را مقداری دیاستاز که در جداره همین کیسه تهیه شده  و به داخل شهد ترشح می شود .. زنبور وقتی که وارد کندو شد . شهد را  در داخل سلول های مومی کندو ذخیره می نماید . هنگام شب با خرطوم خود آن را دوباره به کیسه عسلی برده و با آنزیم هایی که از جداره کیسه عسلی به عسل می افزاید قند های مرکب را شکسته و به قند یک کربنی تبدیل می کند و آبش را جذب بدنش می کند . این کار در شب بارها انجام می شود تا شهد به غلیظ شده و مقدار آبش به 13 الی 18 درصد رسیده و با افزوده شدن دیاستاز و شکستن قند ها ماده ای شیرین و خوشمزه تولید شود. که عسل نام دارد .

 

گلهای مختلف و خصوصیات آنها

کلزا:

رنگ گلها زرد یا سفید رنگ بوده و گرده حاوی 22 تا 25 درصد پروتئین زرد رنگ و میزان عسل تولیدی در هر  هکتار 50 تا 100 کیلوگرم می باشد. عسل کلزا براحتی شکرک می زند. تاریخ گلدهی آن از اواخر فروردین ماه یا اوایل اردیبهشت ماه تا اواخر اردیبهشت ماه است.

 

شلغم ، شلغم سبز:

 

پروتئین گرده 22 تا 25 درصد و عسل تولیدی در هر هکتار 100 تا 500 کیلوگرم می باشد. گلدهی آن از اواسط اردیبهشت تا اواخر خرداد است. 

 

درخت پرتقال:

 

گلدهی آن از اوایل تا اواخر فروردین است.یک کلنی قوی می تواند ظرف مدت 10 روز 80 کیلوگرم عسل از یک باغ پرتقال جمع آوری کند. رنگ عسل این درخت زرد روشن و رنگ گرده آن آبی روشن است.

پنبه:

 

گل آن زرد روشن است و میزان عسل تولیدی در هکتار آن 100 تا 200 کیلوگرم است. زنبوران قادرند روزانه از هر هکتار 1  تا 5/2 کیلوگرم عسل جمع آوری کند.

 

آفتابگردان:

 

گل آن زرد رنگ و دارای عسلی خوش طعم ، مطبوع و زرد مایل به قهوه ای(کهربایی) و رنگ گرده آن کهربایی است.عسل آفتابگردان زودتر از سایر عسل ها شکرک می زند. تاریخ گلدهی این گیاه به آب و هوا ، تاریخ کاشت و رقم گیاه بستگی دارد؛ ولی بیشتر در ماههای خرداد و تیر است. با استقرار 15 کندو در وسط یک مزرعه به وسعت 20 هکتار 38 کیلوگرم عسل از هر کندو می توان برداشت نمود.

 

درخت سیب:

 

گلهای آن سفید ، صورتی یا قرمز لعلی است. میزان عسل تولیدی از هر هکتار 0 تا 50 کیلوگرم و دوره گلدهی آن 9 روز است. شهد سیب دارای 2/46 درصد قند است. تاریخ گلدهی فروردین تا خرداد ماه است. میزان شهد متوسط و میزان گرده آن بسیار زیاد است. رنگ عسل کهربایی روشن است.



ترکیبات زهر زنبورعسل :

1: خواص فیزیکی :

مایعی شفاف , دارای بویی تیز همانند عسل و طعم بسیار تند و قابلیت انحلال بالا درآب و اسید و عدم انحلال در الکل , و چگالی برابر با 1313/1 و PH آن تقریبا" برابر با 2/5 بوده و در درجه حرارت معمولی 70% از وزن خود را از دست می دهد. و میزان خاکستر آن27 /3% می باشد.

خواص زهر زنبور عسل در اثر گرم کردن آن در HCl یا NaOH از بین می رود. حلالیت زهر در KMnO4 و سایر اکسید کننده ها ضعیف می شود.

زهر زنبور عسل در برابر حرارت بسیار مقاوم است مثلا" با نگهداری آن در دمای  Cº100 به مدت ده روز تغییری در خواص آن پدید نمی آید. همچنین این ماده در مقابل سرما هم مقاوم است زیرا در صورت منجمد شدن خواص خود را به مدت چندین سال حفظ می کند.

2: درصد ترکیبات معدنی زهر زنبور عسل :

 کربن

نیتروژن

ئیدروژن

گوگرد

کلسیم

منیزیم

فسفر

منگنز

46.3

13.3

7.56

1.65

0.26

0.49

0.42

0.04


 

زهر زنبور عسل , روشهای جداسازی و مصارف دارویی آن

 

مقدمه:

 

استفاده از سموم طبیعی در درمان بعضی امراض از دیر زمان ریشه در فرهنگ و تمدن بشری داشته و در این میان زهر زنبور عسل جایگاه ویژهای دارد. شواهد و قرائن دال بر آن است که بشر در قرون قبل از میلاد با درمان با زهر زنبور آشنا بوده است.بابلی ها و مصری ها و ایرانیان و رومی ها از جمله اقوامی بودند که از زهر زنبور عسل به منظور درمان امراض گوناگون استفاده می کردند. ژرمن ها و اسلاوها در قرون وسطی زهر زنبور عسل را برای درمان نقرس بکار می بردند و گرد خشک شده زنبور عسل را داروی مدر خوبی می دانستند.

امروزه برغم پیشرفتهایی که در کشور های پیشرفته در مورد صنعت پرورش زنبور عسل به طور اعم واستخراج زهر زنبور عسل و استفاده از آن در صنایع دارو سازی  به طور اخص صورت گرفته متاسفانه در کشورما ایران علارغم وجود امکانات و آب وهوای مناسب در بعد تحقیقاتی هم مطالب مربوطه هم بسیار کم و سربسته ای می باشند.

بر طبق آخرین اطلاعات موجود هر گرم زهر خشک زنبور عسل در بازارهای جهانی به قیمت 300 مارک خرید و فروش می شود. 

( معادل قیمت 6 گرم طلا ) برهمین اساس منطقی به نظر می رسد که سرمایه گذاری در این بخش و به کار گیری نیروهای متخصص می تواند در آینده ای نه چندان دور سود زیادی برای کشور عزیزمان به همراه داشته باشد.

 

فیزیولوژی دستگاه تولید زهر:

 

1: سیستم ترشح زهر در زنبور عسل :

این سیستم از یک غدهء کوچک بازی و یک غدهء کوچک اسیدی تشکیل شده است . زهر از این دو غده ترشح شده و به داخل کانالهای زهر جریان می یابند. غدد زهری بسیار پیچیده و منشعب هستند . اجزای سازندهء زهراز سلولهای ترشحی ترشح و توسط کانالهای فرعی به کانال اصلی و ازآنجا به کیسهء زهر هدایت می شوند.

 

2: چگونگی تولید زهر و عوامل موثر در آن :

کار غدد زهری در زنبور کارگربلافاصله بعد ازبلوغ شروع شده و حداکثر تولید آن 2-3 هفته ادامه می یابد اما ساخته شدن تمامی اجزای زهر در یک زمان انجام نمی شود. همچنین بین مقدار گرده موجود در طبیعت و تولید زهر رابطهء مستقیم وجود دارد به گونه ای معمولا" در فروردین و اردیبهشت تولید زهر افزایش می یابد. و در زنبوران تولید زهر در اثر تحلیل غدد زهری کاهش می یابد .

زنبوران کارگر جوان به محض خروج از جایگاهشان دارای ذخیرهء زهری  بوده که به تدریج افزایش می یابد این مقدار معمولا" در دو هفتگی به حداکثر مقدار خود می رسد . یک زنبور کارگر می تواند 2-3 میکرولیتر تولید نماید.

Apis Dorsata بیشترین مقدار زهر را نسبت بهApis Mellifira  تولید می کند ازهر 10000 زنبور 1 گرم سم خشک بدست می آید. بطور کل غذاهایی که حاوی هیدرات کربن کمتر از مواد آلبومین دار در تولید زهر دخالت دارند.

 

3: ساختمان نیش :

در زنبورهای کارگر و ملکه نیش اندام تخمریزی تغییر شکل یافته ای است که بصورت یک اندام دفاعی می تواند از بدن زنبور بیرون بیایید . علاوه بر این نیش ملکه در مکانیسم استقرارمستقیم تخم در داخل حجره ها نقش دارد. نیش بطور کلی از تغییر شکل پوست های حلقه های 8 و9 شکمی بوجود می آید.

طول نیش در زنبور عسل mm5-6 بوده که دارای 14-16 دندانه یا خار می باشد که پس از فرورفتن آن به داخل بدن مانع خروجش می شود.

.

4: چگونگی نیش زدن :

این عمل در زنبورهای کارگر به 2 صورت انجام می شود :

حالت (1) : زنبور به آرامی و بدون عجله نیش خود را به داخل بدن انسان یا حیوان فرو کرد و پس از تزریق زهر آن را به آرامی خارج می کند.

حالت (2) : زنبور به به سرعت حمله کرده و نیش خود را فرومی کند و در این حالت عموما" با توجه به ساختمان نیش که اره ای شکل می باشد بزر اثر تلاش برای خارج کردن نیش و فرار از خطر نیش به همراه کیسهء زهر و حتی روده هایش از بدن خارج شده و روی بدن موجود باقی می ماند این زنبور بعد از مدت کوتاهی می میرد .

نیش در حالت عادی بطرف شکم جمع شده و در صورت لزوم یک ماهیچهء مخصوص به خارج فرستاده می شود گنجایش کیسهء زهر  2/0 - mg 3/0 است . فرو کردن نیش در داخل بدن دشمن توسط حرکات جلو و عقب رفتن و لرزش توام با فشار و بلاخره پمپاژ و خالی کردن زهر در محل گزش می باشد .

نیش همانند کمانی فنرمانند عمل می کند و از دو قسمت راست و چپ تشکیل شده است که حرکات این دو قسمت متقابل بگونه ای است که یک قسمت جلو رفته و قسمت دیگر عقب نشینی می کند . پس از جدا شدن نیش از بدن زنبور عضله هایی که باعث حرکات نیش می گردند باعث ادامه یافتن عمل پمپاز زهر به داخل بدن می شود .



بررسی اثرات ضد باکتریائی بره موم زنبورعسلروی باکتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوک آمریکائی زنبورعسل

بره موم زنبورعسل یا Propolis ماده ای مرکب ازصمغ انواع درختان و گیاهان مختلف است که کارگران زنبورعسل آنرا در سبد گرده های خودجمع آوری کرده و با ایجاد تغییراتی در آن , از آن به عنوان ماده ای درزگیر , صیقلدهنده , ضدعفونی کننده داخل کندوها و سلولهای مومی و مومیائی نمودن لاشه حیوانات تلفشده در داخل کندوها استفاده می نماید .

بره موم از ترکیباتی از جمله صمغ , موم, روغنهای فرار و گرده گل تشکیل شده است و با استفاده از آنالیز بیوشیمیائی ازترکیبات متنوعی از جمله الکلها , آلدئیدها ,  فلاونوئیدها , اسیدهای آمینه , کالکونها, استرها , استونها , اسیدهای چرب و ... تشکیل گردیده است که هر از این ترکیبات درصنایع داروئی ارزش بالائی دارند.
بشر از قدیم الایام متوجه اثرات درمانی و ضدباکتریائی بره موم بوده است و در موارد بسیاری از بیماریهای انسان و حیوان مورداستفاده قرار داده و نتایج رضایت بخشی را کسب نموده است. در چند دهه اخیر تحقیقاتزیادی روی خواص درمانی بره موم بخصوص اثرات ضد باکتریائی آن انجام گرفته و نتایجقابل توجهی کسب شده است و در برخی موارد از آنتی بیوتیکهای صناعی هم موثرتر بودهاست.

در این بررسی میزان حساسیت باکتری پنی باسیلوس لاروا عامل بیماری لوکآمریکائی زنبورعسل که خطرناکترین بیماری زنبورعسل است مورد بررسی قرار گرفت و ازروشهای رایج در بررسی اثرات آنتی باکتریائی مواد روی باکتریها از جمله روش رقت دربراث و روشBaure – Kirby استفاده گردید.

در روش رقت در براث باکتری مذکور را درمحیط براث کشت داد و با استفاده از رقتهای مختلف عصاره های اتانولی بره موم تحتتاثیر قرار دادیم . در روش Baure – Kirby از دیسکهای کاغذ صافی آغشته به میزانهایمختلف عصاره های الکلی بره موم استفاده گردید که نتایج حاصله به شرح زیر است:

درروش رقت در براث رقتهای 32/ میلی گرم در میلی لیتر بره موم و بیشتر از آن باعث مهاررشد باکتری مذکور گردیدند و بدینصورت رقت 32/ میلی گرم در میلی لیتر بره موم بهعنوان حداقل غلظت ممانعت کننده از رشد( MIC ) بره موم روی باکتری پنی باسیلوس لارواتعیین گردید و در روش بائور کربی دیسکهای کاغذ صافی حاوی 01/ تا 1/ میلی گرم برهموم با ایجاد هاله های ممانعت از رشد باکتری به قطر 5 الی 18 میلی متر در اطراف خودمانع از رشد باکتری مذکور گردیدند.

نتایج حاصل از این بررسی نشان می دهد که برهموم زنبورعسل ایران در مقایسه با بره موم تولیدی برخی از کشورهای دیگر از خاصیت ضدباکتریائی نسبتاً بالائی برخوردار است و در صورت استفاده صحیح می تواند در درمانبیماری لوک آمریکائی زنبور عسل مورد استفاده قرار گیرد. در رابطه با اثرات داروئیبره موم روی سایر عوامل بیماریزای انسان و دام تحقیقات زیادی صورت گرفته است. ازجمله بارزترین و خوشبینانه ترین اثرات بره موم اثر آن روی انواع ویروسها از جملهویروس عامل بیماری مهلک ایدز و انواع سلولهای سرطانی بوده است که نویدهای را در راهدرمان این بیماریها با استفاده از ترکیبات مختلف بره موم ایجاد کرده است. با توجهبه تنوع پوشش گیاهی ایران و ترکیبات متنوع موجود در بره موم زنبور عسل ایران میتوان استفاده های زیادی از آنرا در درمان بیماریهای انسان و دامبرد.

گونه ها و نژادهای زنبورعسل

 

تاکنون 5 گونه زنبور عسل شناخته شده اند که عبارتند از:

1- زنبور عسل معمولی یا اروپایی(Apis mellifera)

2- زنبور عسل شرقی یا هندی (Apis cerana)

3- زنبور عسل بزرگ (Apis dorsata)

4-زنبور عسل کوچک(Apis florea)

5-زنبور عسل کوچولو(Apis andreniformis) که اخیرا در چین شناخته شده و از نظر شکل شناسی با A.floreaتفاوت دارد.

زنبور عسل معمولی یا اروپایی مهمترین گونه شناسایی شده زنبور عسل است که عمده مباحث مربوط به پرورش زنبور عسل مربوط به همین گونه است.

گونه اروپایی و هندی می توانند درون کندو زندگی کرده و از نظر اقتصادی برای انسان حائز اهمیتند ولی سه گونه بعدی به صورت آزاد در طبیعت زندگی کرده و قادر به زندگی درون کندو نیستند.

در زیر پنج نژاد معروف از گونه زنبورعسل معمولی یا اروپایی که شهرت جهانی دارند معرفی شده اند.

1- زنبورعسل سیاه (A.m.mellifera)  

این زنبور در تمام قاره اروپا، کوههای آلپ و روسیه مرکزی وجود دارند.افراد این نژاد در زنبورهایی درشت و سیاه رنگند. رشد جمعیت این نژاد در بهار کند بوده ولی در اواخر تابستان و اوائل زمستان، کلنی به بیشترین رشد خود می رسد که در آن زمان دیگر در طبیعت گلی وجود ندارد(عیب این نژاد) این زنبور نسبت به امراض زنبور و پروانه موم خوار حساسند. تنها مزیت این نژاد این است که شرایط زمستان را بخوبی تحمل می کنند که آن هم با خوردن غذای زیاد توام است.

2- زنبور عسل ایتالیایی (A.m.ligustica)

موطن اصلی آن ایتالیا بوده  و از نر جثه کوچکتر و ظظریفتر از زنبورسیاه بوده و رنگ آن معمولا زرد مایل به قهوه ای است. این نژاد دارای خصوصیات رفتاری خوب ازجمله آرام بودن و تمایل کم به بچه دهی، تولید اندک بره موم، عسل آوری و رشد سریع کلنی در اوایل بهار است. از طرفی زمستان را بخوبی تحمل نکرده و حس غارت در آن قوی بوده و حس جهت یابی ضعیفی دارند و گاهی اشتباها به کندوی مجاور می روند.

3- زنبور قفقازی (A.m.caucasica)  

این نژاد ساکن کوههای قفقاز در گرجستان بوده و دارای رنگ بدن خاکستری روشن است.زنبورهایی آرام هستند و کمتر نیش می زنند و تا اواسط تابستان جمعیتش به بیشترین حد می رسد. ویژگی مطلوب آن تمایل کم به بچه دهی است اما تولید زیاد بره موم در آنها و در نتیجه چسباندن کادرها به همدیگر، کار با آنها را مشکل می سازد. این نژاد به نوزما حساس بوده و از زمستان گذرانی خوبی برخوردار نیستند.

4- زنبور عسل کارنیولان (A.m.carnica)

در قسمت جنوبی کوههای آلپ و شمال بالکان و در دره دانوب پراکنده اند.از نظر اهری شبیه زنبوران ایتالیایی است و رنگ بدن قهوه ای مایل به خاکستری است. از ویژگی های مطلوب آن می توان به آرام بودن،کم بودن نیاز غذایی اشاره کرد. این نژاد کم بچه می دهند،غارت نمی کنند و عسل خوبی تولید می نمایند و نسبت به بیماری های زنبورعسل مقاومند.

5- زنبور عسل ایرانی(A.m.mede&persica)

موطن اصلی آن ایران بوده و سه حلقه ول شکم آن سیاه و بقیه حلقه ها زرد مایل به قهوه ای است. در کتاب های زنبورداری از این زنبور بعنوان زنبور نیش زن یاد میشود.این نژاد از سایر نژادهای فوق قانع تر بوده و مصرف غذای آن در زمستان اندک است. بره موم زیادی مصرف می کند اما مقدار آن از نژاد قفقازی کمتر است.در مناطق سردسیر سرمای زمستان را بخوبی تحمل میکن و در اوایل بهار رشد آن خوب بوده و تا خردادماه به بیشترین مقدارش می رسد. از ویژگی های نامطلوب این نژاد می توان به تمایل آن به غارتگری و تولید بچه زیاد اشاره کرد.

 

عسل :

 تعریف جامع عسل که در سال 1906 در آمریکا ارائه شده است عبارت است از :

ترشح مواد قندی درختان و شهد گل نباتات که توسط زنبوران عسل جمع آوری ، تغییر یافته و درون سلول های قاب ذخیره می شوند را عسل می گویند .

مواد متشکله عسل :

 گر چه ترکیب عسل در مناطق مختلف و از منابع گیاهی و زمان های متفاوت ، تفاوت زیادی ندارند ولی همان مقدار تفاوت نا چیز آن ها تأثیر قابل توجهی در کیفیت عسل های مختلف دارد.

گیاهان بسیار زیادی تولید شهد می کنند که زنبور عسل با ملاقات و جمع آوری شهد از آن ها نسبت به تولید عسل عمل می کند . اما از نظر زنبور داران تعداد محدودی از این گیاهان به واسطه شهد زیاد و کیفیت خوب عسل آن ها حائز اهمیت می باشد . هر نوع عسلی دارای طعم و مزه و رنگ و بوی خاص خود را دارا می باشد . در زیر در مورد هر یک از مواد تشکیل دهنده عسل مختصرا توضیح داده می شود :

 1 – آب

عسل های مختلف ممکن است بین حدود 13 تا بیش از 20 درصد رطوبت داشته باشند . رطوبت عسل پس از استخراج ممکن است تغییر نماید . عسل های درجه یک دارای رطوبتی حدود 6/18 درصد می باشد .

 

2 – قند ها

حدود 95 تا 9/99 درصد مواد جامد عسل را قند ها تشکیل می دهند . قند های اصلی عسل را قند های ساده مانند دکستروز ( گلوکز ) و لوولوز ( فروکتوز ) تشکیل می دهند . تا کنون بیش از بیست نوع قند مختلف در عسل شناسایی شده اند، ولی همان طور که گفته شد قسمت اعظم قند های عسل را لوولوز و دکستروز تشکیل می دهند که حدود 85 تا 95 درصد قند ها می باشد . شیرینی عسل 25 برابر بیشتر از شیرینی قند معمولی یعنی سوکروز است .

3 – مواد معدنی

به طور متوسط 17/0 درصد وزن عسل را تشکیل می دهند . این مقدار از 02/0 تا بیش از 1 درصد متغیر است . بیشترین مقدار عناصر موجود در عسل به ترتیب پتاسیم ، سدیم ، کلسیم ، منیزیم ، آهن ، مس ، منگنز ، کلر ، فسفر ، گوگرد و سیلیکن می باشند . عسل های تیره رنگ ، مقدار مواد معدنی بیشتری در مقایسه با عسل های روشن دارند .

 

4 – آنزیم ها

مهم ترین آنزیم در عسل اینورتاز است که به نام ساکاراز هم گفته می شود . این آنزیم در اصل از غدد بزاقی زنبور عسل ترشح و ساکارز موجود در شهد گل را به لوولوز و دکستروز تبدیل می کند . آنزیم مهم دیگری که در عسل وجود دارد دیاستاز یا آمیلاز است . اینهیبین آنزیم دیگری است که خاصیت باکتری کشی دارد و از رشد باکتری ها در عسل جلو گیری می کند .

 

5-پروتئین ها و اسیدهای آمینه

مقدار پروتئین های عسل بین 1/0 تا 6/0  است و مقدار اسیدآمینه آن 0034/0 تا 0058/0 درصد گزارش شده است.این مواد گرچه مقدارشان در عسل کم می باشد و اهمیت غذایی زیادی ندارند ولی تاثیر زیادی روی طعم و مزه عسل دارند.

 




 

 

 

 

 

 




 

معرفی کردن ملکه جدید به کلنی

 گاهی پیش می آید که مجبور به تعویض ملکه می شوید. در این زمان شما چند کار میتوانید انجام دهید:

 

1 – گاهی پیش می آید که زنبورهای کلنی خود نیاز به تعویض ملکه را حس می کنند. در این هنگام آنها اقدام به پرورش ملکه نموده و ملکه را از بین می برند. در این صورت نیاز نیست که شما کاری انجام دهید زنبورها خود بصورت غریزی و خودکار این کار را انجام داده اند.

2 – در صورتی که شما خواسته باشید این کار را انجام دهید بایستی کلنی را یتیم کنید یعنی ملکه را از بین ببرید . در این حالت در صورتی که در کندو تخم روز وجود داشته باشند زنبورها اقدام به پرورش ملکه می نمایند . در صورت عدم وجود تخم روز در کلنی بایستی یک کادر تخم روز به کندو داد تا زنبورها اقدام به پرورش ملکه نمایند.

 

در دو روش بالا زمان کمی طولانی می شود یعنی مدت زمان پرورش ملکه به مدت زمان افزوده میشود و زمانی که ما خواسته باشیم که سریعا به کندو ملکه معرفی کنیم و شروع به کار کند بهتر است که از روشهای زیر استفاده شود .

 

1 –  از کندویی دیگر ملکه بگیریم و این زمانی است که خودمان در زنبورستان اقدام به پرورش ملکه نماییم .

2 -  ملکه را از بیرون خریداری نماییم.

 

برای معرفی کردن ملکه جدید به کلنی بایستی از قبل اقداماتی را انجام داد که در زیر به آن اشاره می شود.

 

1 - 24 ساعت قبل از معرفی ملکه جدید باید کندو را یتیم کرد و در صورتی که در کندو شاخون و جود دارد باید آنها را از بین برد چون در صورتی که در کندو شاخون وجود داشته باشند از پذیرش ملکه امتناع می کنند.

2 - قفس ملکه در دو طرف درهایش پلمپ شده است و بایستی آنها را بشکنیم .

3 - در داخل قفس معمولا 3 تا 4 زنبور کارگر را برای تغذیه ملکه قرار میدهند که باید این کارگران را بیرون کرد .

4 – قفس را در وسط کادرها قرار میدهیم .

 

یک طرف قفس از خمیر شکر پر شده است که در صورتی که کلنی ملکه را بپذیرد خمیر شکر را خورده و ملکه را آزاد می کنند .

48 ساعت پس از معرفی ملکه باید کندو را بازدید کرد و از پذیرش ملکه توسط کلنی مطمئن شد

 

انتخاب قندها برای تغذیه زنبور عسل

قیمت یک عامل اصلی در تغذیه در کشاورزی است. اما شیرینی ارزانقیمت به سرعت می تواند فراموش شود با تلخی کوتاه مدت که بلافاصله از یک محصول ارزانمی رسد.
قیمت گران شکر معمولی و یک بازار خوب برای عسل، زنبورداران را وادار میکند تا تغذیه ارزان تر را برای زنبورهای عسل آزمایش کنند.
برخی جایگزین های شکرمأیوس کننده و برخی موفقیت آمیز بودند. فاکتورهای محدودکننده تاثیر هیدروکربورها درتغذیه زنبورعسل چیزی نیستند که با علائم تجاری بیان شوند. آنها باید بهتر درک شوندقندهایی که پستانداران را تغذیه می کنند می توانند زنبورهای عسل را مسموم کنند. مشاهده سم به همراه قند باید چشم ها را بر روی مشکلات تغذیه را زنبور عسل بازکند.

 

موم زنبور عسل و نحوه استخراج آن

زنبورهای کارگر هشت غده موم ساز دارند که در قسمت درونی حلقههای شکمی در بخش 4 تا 7 شکمی جا گرفته اند. اندازه های این غده های موم به سن کارگربستگی دارد. غدد مزبور در سن تقریبا 12 روزگی زنبور در بزرگترین اندازه خود هستندکه از روز 18، 19 تا آخر زنبور حالت نزولی طی می کند.
در طی این دوره، زنبورپولک های مومی ساخته شده توسط غدد را با استفاده از فک و آرواره خود جویده و در آنواحد ترشحات براقی خود را جهت نرم کردن موم به آن اضافه می کنند. وقتی که موم به آناضافه می کنند. وقتی که موم به خوبی خمیر شد به روی شان عسل در ساختمان زیری ذخیرهمی شود و یا از آن جهت چسباندن سلول های عسل استفاده می کنند.

 

مانند انسان ها مریض می شوند وظرف چند روز پس از آنکه دستگاه ایمنی بدن جانور به مبارزه با ویروس یا انگل پرداختبهبود می یابند.

 

معماران بزرگ !

پساز استقرار بچه زنبوران و تشکیل خوشه (Cluster ) زمانی که زنبوران کاشف ، پس ازشناسایی به سمت کلنی بازگشته هر کدام با زبان مکالمه ای خود (رقص ) مشخصات آشیانهجدید را به دیگر زنبوران می شناسانند . بالاخره توافق بین زنبوران برقرار می شود وپرواز خوشه بچه دسته جمعی به سمت محل مورد نظر صورت می پذیرد . پس از رسیدن به اینمحل زنبوران کارگر در حالی که عسلدانهایشان مملو از عسل می باشند به مدت 24 ساعت بهیکدیگر چسبیده و به صورت معلق در آن محیط باقی می مانند . پس از سپری کردن این مدتتمام توان کلنی صرف ساختن آشیانه جدید خواهد شد . آشیانه ای که در آن زنبوران عسلاکثر فعالیت های حیاتی خود مانند توالد نسل ، ذخیره شهد و گرده ، زمستان و شبگذرانی را در آن انجام می پذیرد


ساخت شانها توسط زنبوران کارگر شاهکاری عجیب است که معمارانی کوچک آنرا خلقکرده اند . اگر چه این ساختمان ها ابهت اهرام ثلاثه یا آسمان خراش های امروزی راندارند اما سازه ها و شیوه معماری آنها مجهولات بس بزرگتری را دارند که هنوز برایانسان ها نا شناخته مانده است .

اثر زهر زنبور عسل در درمان MS

به گزارش ایسنا، دکتر محمد نبیونی،‌ عضو هیات علمی دانشگاه تربیت معلمو مجری طرح با بیان این که نتایج این تحقیق برای ارائه در کنفرانس «طب تکمیلی» دردانشگاه علوم پزشکی اصفهان پذیرفته شده است، خاطرنشان کرد: در اجرای این تحقیق،بیماری MS به موشهای صحرایی نژاد «ویستار» القا شد، سپس تاثیر زهر زنبور عسل رویاین موش‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

 

ملکه و ژله رویال



عسل و زنبور عسل از زمانهای بسیار دور شناخته شده‌است و درباره آن سخنگفته‌اند، در زمان قبل از اسلام مردمان پیشین درباره عسل و استعمال آن سخنگفته‌اند، در ایام جاهلی عریهاما قبل ازاسلام و در اشعار شاعران نام عسل و زنبورعسل بسیار ذکر شده‌است. در عصر اسلام خداوند تبارک وتعالی سوره‌ای بنام :(سُورَةالَنحَل) یعنی «زنبورعسل»، نازل فرموده‌است. و در آیاتی مُبین و مُنَزَه فوائدومنافع عسل بر انسان بیان فرموده‌است. در جمعیت سالم وکامل سه نوع زنبورعسل وجوددارد:

یک ملکه .
چندصد تا حدود یک هزار عدد زنبورنر .
چندهزار تاچند ده هزار زنبور کارگر .

محصولات و خدمات زنبور عسل :

عسل که در قرآن نیز از آن یاد شده تقریبا دوای هر دردی است . حتیبیماران مبتلا به مرض قند نیز با خوردن عسل طبیعی دچار مشکل نمی شوند ولی عسل برایکودکان کمتر از یکسال توصیه نمی شود .خود من هر روز ۵ قاشق چایخوری عسل میخورم و ازآن روزی که شروع به این کار کردم احساس نشاط وسلامت خاصی می کنم . عسل را باید باچشم بسته چشید و به طعم گیاهی که از آن گرفته شده است (البته اگرعسل طبیعی باشد ) فکر کرد تا معنای واقعی لذت را فهمید.


عده ای از مردمتصور می کنند که عسل همان مدفوع زنبورعسل است ولی اشتباه می کنند زیرا زنبور عسلنمی تواند مدفوع خود را در کندو دفع کند و آنرا در چند متر دورتر از کندو رها میکند .
--------------------------------------------------------------------



قابل توجه زنبورداران: استفاده از مکمل های تغذیه ای در فصل بهار هم تعداد بچه ها و زنده مانی را افزایش می دهد هم تولید عسل را


استفاده از مکمل غذایی در تولید و زنده مانی زنبور عسل




تغذیه بهینه و صحیح زنبور عسل برای زنبورداران به لحاظ کسب حداکثر بهره وری از ارزش زیادی برخوردار است که بر همین اساس موضوع تغذیه زنبور عسل در دهه های اخیر مورد توجه محققین و پژوهشگران قرار گرفته است.
    زنبور عسل برای رشد و نمو و ادامه حیات خود نیاز به مواد مغذی نظیر کربوهیدرات ها، پروتئین ها، چربی ها، ویتامین ها و مواد معدنی دارد. در حالت طبیعی زنبور عسل کربوهیدرات ها را از طریق شهد گل و پروتئین ها و سایر مواد را از طریق گرده گل دریافت می کند. در موارد کمبود گل در طبیعت، نیاز زنبور عسل به کربوهیدرات ها را می توان از طریق تغذیه دستی با شربت شکر تامین کرد، اما برای مدت طولانی (و حتی زمستان گذرانی) نمی تواند به زندگی خود ادامه دهد و در صورتی که منابع تامین پروتئین و سایر مواد مغذی را در اختیار نداشته باشد اختلالاتی در رشد و نمو غدد زیر حلقی، مومی و زهری ایجاد می شود. همچنین زنده مانی نوزادان کاهش یافته و با کاهش طول عمر زنبورها، از عملکرد اقتصادی پرورش زنبور عسل کاسته می شود. برای تامین مواد غذایی جانشین گرده در فصول و مکان های نامناسب از لحاظ مواد غذایی، پژوهش هایی برای جایگزین کردن جیره های پروتئین به جای گرده صورت گرفته است که حاکی از موفقیت چشمگیر از لحاظ زنده مانی و عملکرد کندو است. طی دهه های اخیر نتایج تحقیقات زیادی که در رابطه با نقش تغذیه در پرورش و نگهداری زنبور عسل صورت گرفته است نشان می دهد بین قدرت کندو و تغذیه صحیح همبستگی مثبت وجود دارد و فراهم کردن غذای کندوها باعث بروز هر چه بهتر پتانسیل تولید، گرده افشانی و افزایش جمعیت کندوها شده است. این پژوهش با توجه به شرایط خاص جغرافیایی استان اردبیل و کاستی ها اثر جانشین پروتئین در کندوها، انجام شده است.
    مواد و روش ها
    به منظور بررسی اثرات تغذیه ای پروتئین (کیک پروتئینی) جانشین گرده در مزرعه، از ده کندو به عنوان گروه تیمار و از ده کندو به عنوان گروه شاهد استفاده شد. برای گروه تیمار در طی مراحل آزمایش از کیک پروتئین استفاده شد در حالی که برای گروه شاهد از مکمل غذایی استفاده نشد. برای تهیه کیک پروتئین در این پژوهش از مخلوط شکر، کنجاله سویا، پروتئین تک یاخته، اکسی تتراساکلین، شیر خشک کم چربی و زرده خشک تخم مرغ، آب، عسل و سرکه استفاده شد. ترکیبات کیک پروتئین در جدول 1 آمده است. به همراه جیره غذایی فوق برای تغذیه پاییزی و اوایل بهار از مخلوط آب و شکر 1 به 2 و 1 به 1 برای مبارزه با بیماری ها و تحریک ملکه به تخم گذاری استفاده شد. به منظور تعیین زنده مانی کندوها از شمارش تعداد قاب های دارای جمعیت زنبور عسل در هر دو طرف قاب و برای تعیین میزان تولید عسل از طریق وزن عسل تولید شده در هر کندو استفاده شد. آنالیز آماری داده ها با روش t-test از بسته آماری SAS انجام شد.
    جدول 1 ـ ترکیبات جیره غذایی آزمایش (مقادیر مورد نیاز برای تهیه کیک 350 گرمی جهت 10 کندو در سه مرحله (اول، دوم و سوم)
    جای جدول
    نتایج اثر تغذیه و مکمل غذایی (کیک پروتئینی) بر تولید عسل و زنده مانی زنبور عسل در جدول 2 آمده است. نتایج پژوهش نشان داد اگر تغذیه ای کیک پروتئینی در گروه تیمار در مقایسه با گروه شاهد بر تولید و زنده مانی معنی دار است (05/0 > P ) میانگین تولید و زنده مانی در گروه تیمار و شاهد به ترتیب 60/6 ± 89/72 در مقابل 08/4 ± 53/51 و 69/0 ± 95/8 در مقابل 33/0 ± 15/5 بود. گروه تیمار در مقایسه با گروه شاهد میزان زنده مانی و تولید عسل را به ترتیب 8/3 قاب و 36/21 کیلوگرم افزایش داده است. (05/0P> ). همبستگی بین زنده مانی و تولید عسل در گروه تیمار 246/0=r و در گروه شاهد 673/0=r بود.
    جدول 2 ـ میانگین (SEM±) اثر کیک پروتئینی بر تولید عسل و زنده مانی کندوی زنبور عسل
    جای جدول
    حروف a،b در هر ردیف مربوط به تفاوت معنی دار (50/0 > p) بین میانگین ها است.
    با توجه به نتایج پژوهش، بالاترین میانگین تولید و زنده مانی با گروه تیمار به دست آمد (50/0 > P) می باشد به طوری که تیمار کیک پروتئینی میزان تولید و زنده مانی را به ترتیب 36/21 کیلوگرم و 8/3 قاب افزایش داد. ماجا وسکا و همکاران (2005)، با انجام پژوهشی بیان کردند، استفاده از مکمل های تغذیه ای در فصل بهار تعداد بچه ها و زنده مانی کندو را افزایش داد. آنها گزارش کردند، استفاده از مکمل های غذایی باعث بهبود راندمان زنبور عسل در فصول نامناسب سال از لحاظ تغذیه ای می گردد. در پژوهش دیگری، هایس (1984) نتایج استفاده از پودر سویا و پروتئین تک یاخته در فصل بهار را به جای گرده مثبت ارزیابی کرد. علاوه بر این پژوهش ها، محققان زیادی اثر استفاده از مکمل غذایی بر تولید و زنده مانی را گزارش کرده اند. نتایج حاصل از این پژوهش نیز با گزارشات این محققان مطابقت دارد. تغذیه زنبورها با جانشین های مکمل پروتئینی بافت های گوناگون را تحت تاثیر قرار می دهد که با فراهم کردن اسید آمینه و ویتامین های مورد نیاز تولید و زنده مانی زنبورها در کندو را فراهم می کنند. با توجه به نتایج حاصل از این پژوهش، استفاده از مکمل پروتئینی برای کندوها توصیه می گردد.
    منابع در دفتر مجله موجود است.

ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 114


راه های افزایش مصرف عسل در ایران

نویسنده: تهیه و تدوین: شرکت تعاونی زنبورداران/شاهین علم کوه (چالوس)

اگر نگاهی کوتاه به مقدار مصرف سرانه ی عسل سایر کشورها داشته باشیم، متوجه خواهیم شد کشورهای توسعه یافته عموما با رژیم غذایی سالم دارای طول عمر بیشتر و سالم تری هستند و همیشه به فکر تهیه مواد غذایی مصرفی روزانه با خواص بسیار عالی بوده و همچون دیگر مایحتاج زندگی، به فکر کیفیت بوده نه بها و کمیت. یکی از غذاهای کامل مصرفی شان عسل بوده و به نسبت کشورهای در حال توسعه چندین برابر عسل مصرف می کنند.
    این امر دلایل خاصی دارد که امید است با لحاظ کردن آن در کشور عزیزمان، ما نیز در زمره بیشترین مصرف کنندگان عسل قرار گیریم که تحقق آن مستلزم حمایت همه جانبه ی دولت از تولیدکنندگان است. عواملی که مصرف کنندگان را ترغیب می کند تا به عسل و دیگر محصولات زنبور عسل روی آورند عبارتند از:
    الف) اهتمام دولتمران در حمایت از تولیدکنندگان از قبیل:
    1ـ در اختیار نهادن مراتع، باغات و جنگل های ییلاقی و قشلاقی برای امکان ادواری زنبورها (با توجه به چهار فصل بودن کشورمان)
    2ـ تامین تجهیزات پیشرفته صنعت زنبورداری از کشورهای پیشرفته با تخصیص یارانه
    3ـ انحصاری کردن بسته بندی عسل و دیگر محصولات زنبورداری به صورت منطقه ای که فقط و فقط باید توسط تولیدکنندگان و دست اندرکاران صنعت زنبورداری صورت پذیرد، نه اینکه عسل را همانند دیگر محصولات غذایی که توسط انسان تهیه و تولید شده و بسته بندی نموده، برایش تاریخ تولید تعیین نمایند (این در حالی است که زمان تولید عسل زنبور برای صنایع بسته بندی مشخص نیست تا تاریخ تولید آن را حک نمایند) متاسفانه مشاهده می گردد برای عسل تاریخ انقضاء با مهلت کوتاه در نظر می گیرند. این در حالی است که عسل طبیعی تنها ماده ی غذایی است که با حفظ شرایط خاص سال ها سالم می ماند.
    4ـ در نظر گرفتن یارانه های ویژه تغذیه ای و دارویی (تغذیه زمستانی- تحریکی= مواد اولیه) زنبورها به زنبورداران، تامین اعتبار مورد نیاز بانکی، که عامل تشویق افزایش تولید و استقبال جوانان به این صنعت می گردد.
    چهار عامل فوق که مسئولیت آن به عهده دولتمردان می باشد، موجب می گردد تولیدکنندگان به فکر افزایش کیفی و کمی عسل باشند که باعث عرضه بیشتر عسل طبیعی شده و نیاز مصرف کنندگان را که با اعتمادسازی به وجود آمده، تامین می کند.
    ب) وظیفه ی ملی رسانه های گروهی، تولیدکنندگان و متولیان سلامت جامعه در اطلاع رسانی از خواص غذایی و دارویی عسل و دیگر محصولات زنبور عسل که در این مورد صدا و سیما که رسالت اصلی فرهنگ رسانی را به عهده دارد و سردمدار اصلی اطلاع رسانی می باشد می تواند نقش به سزایی داشته باشد که خود عامل اصلی اعتمادسازی مصرف کنندگان می شود.
    ج) مبارزه اصلی با پدیده ی شوم تولید، بسته بندی و عرضه عسل تقلبی (دست ساز) که عموما متقلبین به صراحت و بدون هیچ گونه واهمه از برخورد جدی با آنان، رسما به فعالیت پرداخته و متاسفانه هر روز به تعدادشان افزوده می شود که این کار مستلزم همکاری هموطنان در شناسایی، معرفی و تحویل آن به مقامات قضایی و در نهایت با برخورد شدید و صدور حکم قاطع باعث نابودی خیانت کاران به جامعه می شود.
    د) روشن کردن قضیه شکرک زدن عسل برای مصرف کنندگان.
     همان طوری که در شماره 98 ماهنامه به اختصار به عوامل شکرک زدن پرداختیم، مشاهده می شود که اکثر قریب به اتفاق مردم متاسفانه هنوز بر این باورند که عسل شکرک زده تقلبی بوده و برخی چنین عسلی را فاسد دانسته و از مصرف آن امتناع می کنند. این در حالی است که نیمی از دلایل طبیعی بودن عسل، شکرک زدن آن است که به علت وجود آنزیم ها و دیاستازهای موجود و به تناسب درجه حرارت محیط نگهداری و نوع شهد گیاه در مدت زمان های متفاوت در نهایت شکرک خواهد زد که متاسفانه به علت تبلیغات گسترده دست اندرکاران تهیه و توزیع عسل های تقلبی، به صورت باور غلط بین مردم رواج یافته که عسل شکرک زده تقلبی می باشد. این در حالی است که عسل تقلبی شکرک نمی زند. عسل طبیعی اگر پاستوریزه نشود که این امر باعث از بین رفتن بعضی از خواص آن می باشد، به طور حتم شکرک خواهد زد.
    امید است با مساعی دولتمردان و دست اندرکاران موجب تعالی سلامت جامعه شویم.
    (جامعه سالم برگرفته از تفکر سالم می باشد)

ماهنامه دام کشت و صنعت، شماره 101

 انتخاب قندها برای تغذیه زنبور عسل

قیمت یک عامل اصلی در تغذیه در کشاورزی است. اما شیرینی ارزان قیمت به سرعت می تواند فراموش شود با تلخی کوتاه مدت که بلافاصله از یک محصول ارزان می رسد.
قیمت گران شکر معمولی و یک بازار خوب برای عسل، زنبورداران را وادار می کند تا تغذیه ارزان تر را برای زنبورهای عسل آزمایش کنند.
برخی جایگزین های شکر مأیوس کننده و برخی موفقیت آمیز بودند. فاکتورهای محدودکننده تاثیر هیدروکربورها در تغذیه زنبورعسل چیزی نیستند که با علائم تجاری بیان شوند. آنها باید بهتر درک شوند قندهایی که پستانداران را تغذیه می کنند می توانند زنبورهای عسل را مسموم کنند. مشاهده سم به همراه قند باید چشم ها را بر روی مشکلات تغذیه را زنبور عسل باز کند.
● قندهای مسموم کننده زنبورعسل
گالاکتوز، آرابینوز اکسیلوز، ملبیوز مانوز را فینوز Stachyose و لاکتوز در شربت رقیق ساکارز زنبورهای عسل را مسموم می کنند.
agar pectin و بسیاری صمغ ها سمی هستند که می توانند قندها را تجزیه کرده و مسموم کنند.
از طرف دیگر گلوکز، فروکتوز ، مالتوز ، ساکارز، melezitose و تری هالوز سالم ، خوب و مغذی هستند. دلیل اینکه بعضی قندها در دزهای پایین برای زنبورعسل سمی هستند ناشناخته است. نظریه های مختلف وجود دارد. حتی پروسه مهم بیوشیمیایی تبدیل شهد به عسل مبهم مانده است.
عسل که بیشتر گلوکز و فروکتوز است نمی تواند مانند شربت ساکارز زنبورهای داخل قفس را نگهدارد. با وجود این بسیاری زنبورداران اظهار میکنند علی رغم ریسک انتشار بیماری توسط عسل، عسل یک غذای ایده آل است در نتیجه شکر معمولی که هیدرولیز شده بصورت شربت حاوی گلوکز و فروکتوز است به زنبورهای عسل خورانده می شود. صحت این کار بر پایه داده تغذیه ای نیست بلکه بر این فرض است که هیدرولیز به هضم کمک می کند.
شربت برای تغذیه مناسب است و هیدرولیز فرایند گرانوله شدن را در شربت کاهش می دهد . همچنین غارت در زمان تغذیه با شربت شکر کمتر است زیرا فروکتوز و گلوکز کمی بیشتر از شکر زنبورها را تحریک می کند وقتی که آنها در سن جستجوی غذا هستند (Barker & lebner) علیرغم اینکه قند اینورت برای انسان شیرین تر به نظر می رسد برای زنبورها تحریک کننده تر از ساکارز نیست. اخیراً شربتهای غلیظ فروکتوز که بوسیله تخمیر آنزیمی نشاسته ذرت تهیه شده اند با قیمت پایین تر از ساکارز در دسترس هستند.
شربتهای فروکتوز جز اختلاف اساسی در طعم و منشأ گیاهی و اختلاف جزئی در نمک از نظر شیمیایی همانند عسل هستند.
شربت غلیظ فروکتوز توسط Blend (۱۹۷۵) Moeller of Madison و WI و توسط (Barker & ehner) به زنبورهای درون قفس خورانده شد بدون اینکه هیچ برتری بر ساکارز داشته باشد.
(Doull, ۱۹۷۵) سه شربت که از هیدورلیز نشاسته گندم تهیه شده بود به زنبورها خوراند ؛ او متوجه شد پلی ساکاریدهای هضم نشده بویژه نشاسته خطرناک هستند. او نتایج بهتری از ساکارز گرفت در مقایسه با شربتهای اینورت خود . Formose یک قند مرکب که از فرمالدئید بدست می آید رشد را متوقف کرده و زنبوران کارگر را می کشد.
چغندر تصفیه شده و شکر نیشکر ساکارز خالص هستند و البته سالم و از نظر تغذیه یکسان هستند قندهای تصفیه نشده زنبورهای عسل را می کشند. عوامل مسمومیت در ملاس و در شکر قرمز مشخص نشده اند. (۱۹۶۶ , Balley) دریافت که نیشکر نیمه تصفیه شده خطرناک نیست اما عمر زنبور را کوتاه می کند. بر همین اساس آلودگی های موجود در قند تصفیه نشده چغندر باید سمی باشد. شکر خام چغندر به دلیل وجود پکیتن ها و یا گالاکتوسیدهای موجود در آن ها ممکن است سمی باشد (Barker , ۱۹۷۶).
Balley همچنین دریافت که عسل هشت ساله اثرات اسهالی دارد و خیلی شبیه قند های سمی می باشد . حداکثر جذب متیل فورفورال با سمی بودن عسل مانده و به اسید تجزیه شده شربتها همبستگی دارد.
آزمایشهای اخیر (۱۹۷۵: Jachimoviez , Elsherbiny) (۱۹۷Gb , Barker) نشان دادند که هیدروکسی متیل فورفورال وقتی که در باقیمانده گلوکز + فروکتوز حاصل از تجزیه اسیدی (acid-Hydrolyse) یا شربت جوشیده یا عسل مانده چندساله یافت شود می تواند سمی باشد شکر ضایعات پسمانده مانند آنچه در آسیاب قنادی ها جارو می کنند یا آب نباتهای اضافی گاهی یک منبع ارزان قیمت ساکارز است اما آرد و گرد و غبار و نمک موجود در آنها ممکن است خطرناک باشد.
(۱۹۶۴: Piskovol) دریافت که نمک معمولی یا کلرید سدیم در سطح ۱۲۵/۰ در شربت شکر موجب اسهال و مرگ و میر زنبورهای داخل قفس می شود.
زنبورهای در حال زمستان گذرانی با ذخیره عسل حاوی ۳۵/۰ تا ۱۶/۱%نمک دچار مرگ زودرس می شوند.
پس مانده هایی که مقدار زیاد آرد یا نشاسته دارند زمانیکه به آب افزوده شوند تخمیر شده و زنبورها را می کشند مسمومیت مربوط به میکروارگانیسم هایی است که پیدا می شوند سمی بودن آرد و نشاسته گاهی مربوط به غیرقابل هضم بودن و مسدودشدن مخرج زنبورهاست. این ممکن است غیر معقول بنظر برسد ما مرتب سلولز پودر شده را بدون خطر به زنبورهای محبوس شده خوراندیم. بسیاری از دیواره های گرده غیرقابل هضم هستند اما بی خطرند.
قندهایی که باعث مسمومیت زنبورها می شوند اگر در جیره هایی با ساکارز رقیق شوند قابل قبول می شوند. Balley توضیح داد که نمونه های قندهای inverted-acid او وقتی با نسبت ۸ به یک با ساکارز مخلوط شوند اثر زیان آور ندارند.
عسل و شهد حاوی رگه هایی از قندهای سمی مانند را فینوز، مانوز و گالاکتوز هستند( Percival ۱۹۶۱ : Siddiqui : ۱۹۷۰) زیر میزان کشندگی بودن این قندها در گرده، عسل و یا شهد می تواند تاثیر قندها در رژیم های تکمیلی را اصلاح کند. بر عکس ذخایر شکر سالم توانسته سم ها را در غذاهای مکمل رقیق کند.


مکانیزم گسترش کشنده ترین بیماری زنبورهای عسل شناسایی شد

گروهی از محققان آلمانی مکانیزم جدیدی را کشف کردند که موجب گستردگی آلودگی خطرناکترین بیماری خاص نوزاد کرمی شکل زنبورهای عسل می شود.
بیماری Abf (بیمارى میکروبى و مهلک نوزاد کرم زنبور عسل آمریکایی) یکی از خطرناکترین بیماریهایی است که به جمعیتهای زنبورهای عسل آسیب می رساند و سالانه خسارتهای اقتصادی زیادی را به زنبورداران وارد می کند. Abf تنها بیماری عفونی است که می تواند کلونیهای زنبورها را نابود کند.
اکنون دانشمندان موسسه تحقیقات زنبور الک گنرش در برلین آلمان موفق شدند مکانیزم جدیدی را کشف کنند که موجب گسترش این بیماری خطرناک می شود.
نتایج این تحقیقات که در مجله Enviromental Microbiology منتشر شده است نشان می دهد که باکتری " Panebacillus larvae" که مسئول این بیماری است در معده نوزاد کرمی زنبور کلونیهایی را تشکیل می دهد و با غذایی که حشره گوارش داده است تغذیه کرده و مرتب تکثیر می شود.
زمانی که دیگر غذا نرسد این باکتریها به اندامهای حیاتی نوزاد کرمی زنبور حمله می کنند و با خوردن این اندامها حشره نوزاد را می کشند.
این کشف در شرایطی انجام شده است که تاکنون اعتقاد بر این بود محل تکثیر این باکتریها اندامهای حیاتی کرم زنبور مثل قلب است. درحالی که اکنون این دانشمندان نشان دادند که تکثیر باکتریها در داخل دستگاه هاضمه حشره اتفاق می افتد.
این زیست شناسان در این خصوص اظهار داشتند: "اکنون ما می دانیم که چگونه از زنبورها در برابر این بیماری دفاع کنیم و بنابراین می توانیم روشی را برای رفع این عفونت پیدا کنیم."

انواع زنبور عسل

در هر جمعیت سالم و کامل سه نوع زنبور عسل وجوددارد:

الف:یک ملکه

ب:چند هزار تا چند ده هزار زنبور کارگر

پ:چند صد تا چند هزار زنبور نر

ملکه و همه زنبورهای کارگر ماده اند؛ فرق ایندو دراین است که دستگاه تناسلی کارگران ناقص بوده و جفتگیری برایشان ممکن نیست و حالاینکه دستگاه تناسلی ملکه کامل است و امکان جفتگیری برایش فراهم است و جفتگیری هممیکند.

مجموعه ملکه زنبورهای کارگر و زنبورهای نر را«یکجمعیت»زنبور عسل مینامند.محلی که یک جمعیت زنبور عسل در آن زندگی، تولید مثل و رشدمیکنند یک«کندو»نامیده میشود.کندو خانه زنبور عسل است.

فرق ظاهری ملکه و زنبورهای کارگر در طویلتر بودن شکمو اندام در ملکه است.فرق ظاهری زنبورهای نر با کارگران و ملکه در این است که اولاچشمهای مرکب زنبورهای نر درشت تر و از پشت سر به هم می رسند حال آنکه چشمهایکارگران از پشت سر به هم نمی رسد.ثانیا نرها کلفتتر و چاقتر از کارگران و ملکهاند.ثالثا انتهای شکم زنبور نر گرد است ولی ملکه و کارگران دارای انتهایی نوکتیزمیباشند

زنبور کارگر مثل ملکه همیشه از تخم بارور شده بوجودمی آیند و مثل ملکه از جنس ماده است و دوران رشدش(از تخم تا زنبور کامل)21 روزاست.

هیکل زنبور کارگر از سایرین«ملکه و نرها»کوچکتر بودهو گرده گرده گل را در سبدی که در دو پای آخرینش است جمع آوری کرده و به کندو حملمیکند.وجود نیش aiguillon (نیش کارگران بصورتی است کهزائده هایی بصورت قلاب در دو طرف آن وجود دارد که وقتی که زنبور شخص را نیش میزنداین زائده های قلابی شکل در گوشت بدن گیر کرده ونیش او در داخل بدن شخص می ماند کهبهمراه نیش قسمتی از بدن زنبور پاره شده و زنبور پس از مدتی کوتاه میمیرد)درکارگران آنها را از نرها متمایز میسازد.تمام کارهای داخلی و خارجی کندو و جمعیت راکارگران انجام میدهند که مهمترینشان عبارتند از:

تمیز کردن داخل سلولهای مومی،تغذیه ملکه،تغذیهلاروها،گرم کردن لاروها،تنظیم گرمای داخل کندو،تولید موم،ساختن سلولهایمومی،دفاع،تعویض هوای داخلی کندو،جمع آوری شهد و گرده گل،تهیه بره موم،آوردن آببداخل کندو و...

در روزهای اول تولد کارگران از کندو خارج نشده و بهکارهای داخلی کندو رسیدگی می کنند و در این دوره از زندگی، زنبورهای کارگر جوان میتوانند غذای مخصوص ملکه و لاروهای کندو را درست کنند و لیکن کارگران مسن ایناستعداد را ندارند.

بدن کارگران جوان کاملا از کرک پوشیده شده است و برحسب نوع زنبور دارای رنگهای مختلف بوده،پرها کامل و صاف است و هرچه سن کارگرانبیشتر می شود بدنشان براق تر،لیز و بدون کرک خواهد شد.کناربالها چین خورده و شکل عمومی بدنشان بعلت نداشتن مو و کرک لاغرتر بنظر می رسد.

دو نوع زنبور کارگر وجود دارد که از لحاظ شکل ظاهریکوچکترین فرقی بین آنها دیده نمیشود:کارگران بهاری کهاز اوایل بهار تا نیمه تابستان متولد میشوند و حداکثر سنشان(از تولد تامرگ(از شش هفته تجاوزنمی کند.کارگران پاییزی که از نیمه دوم تابستان به بعدتولد می یابند و سن آنها اغلب از هفت ماه هم تجاوز میکند.

تعداد زنبورهای کارگر یک جمعیت نسبتا خوب در حداکثرقدرتش در سال(حدود خرداد ماه( به 60000 عدد یا بیشتر هم میرسد در صورتی که در زمستان تعدادشان از 8000 الی 12000 عدد تجاوز نمیکند.

ملکه تنها موجود ماده کامل وتنها تخمگذار جمعیت استکه مثل زنبورهای کارگر از تخم بارور شده بوجود می آیند. ملکه مادر تمام زنبورهاییاست که با وی در کندو زندگی میکنند.

مدت رشدش(از تخم تا موجود کامل)16تا17روز بوده و پساز رسیدن به سن بلوغ(4 تا 5 روز پس از تولد) در یک روز آفتابی حوالی بعدازظهر ازکندو به خارج پرواز کرده و با حدود سیزده زنبور نر جفتگیری می کند.بنابراین خیلی اززنبورهای یک جمعیت با وجود اینکه از یک ملکه متولد شده اند باز هم با هم نسبتناخواهری دارند چون دارای پدرهای متفاوتی هستند بهمین دلیل هم خیلی از زنبورهایی کهاز یک ملکه متولد شده اند از نظر رنگ با هم فرق میکنند و رنگهای مختلفی دارند.پس ازشروع تخمگذاری ملکه معمولا تا آخرعمرش کندو را ترک نمیکند مگر برای بچهدادن.

ملکه معمولا تا 5 سال و بطور استثنایی تا 6 سال همممکن است عمر کند و این عمر طولانی بدلیل تغذیه متفاوت ملکه با دیگر زنبورهاست،ملکه از همان لحظه اول از غذای مخصوصی بنام ژل رویال یا ژل شاهانه که از غده هایموجود در سر زنبورهای نوزاد ترشح می شود تغذیه می کند اما زنبورهای دیگر ازعسل وگرده تغذیه می کنند؛ ولی اگر بخواهیم جمعیت،پرمحصول باشد باید ملکه راحداکثر در سنسه سالگی حذف نموده و یک ملکه جوان و فعال بجای آن به جمعیت داد،چون با بالا رفتنسن و پیری،قدرت تخمگذاری ملکه نیز بتدریج کمتر می شود در نتیجه جمعیت پس از مدتیضعیف و ضعیفتر می گردد.

ملکه جوان را بطریق زیر به آسانی میتوان از ملکه پیرتشخیص داد:

ملکه جوان یکی دو ساله که مقدار زیادی تخم دارد شکمشمتورم تر بوده و گنده تر بنظر می رسد،بالهایش کامل بوده سر و بدنش از کرک پوشیدهشده است و حرکاتش سریع و چابک است.

در صورتی که ملکه پیر که از دو سال پیرتر باشد بدونکرک بوده،پرهایش چین خورده و دیگر در محفظه تخمدانش تخم زیاد نداشته بنابراینلاغرتر بوده و خیلی آهسته حرکت می کند.

همیشه لازم نیست برای اطمینان از وجود ملکه در کندوحتما خود ملکه را با چشم ببینیم و اگر درون حجره ها تخم روز دیده شود میتوان بااطمینان کامل گفت ملکه در کندو وجود دارد

قیمت لوازم زنبور داری

با سلام و خوش آمد گویی به شما دوست عزیز که به وبلاگ من سر زدید . با توجه به در خواست زیاد بازدید کنند گان این وبلاگ مبنی بر معرفی مکانی برای تهیه ملزومات زنبور داری من آدرس و قیمت این ملزومات را برای شما تهیه کردم و در وبلاگ گذاشتم . باید این نکته را عرض کنم که خودم تا حالا این فروشگاه را ندیده ام و با آقای موسویان مسئول این فروشگاه هیچ آشنایی ندارم . فقط تشابه اسمی داریم . به نظر من قیمت های ایشان تقریبا مناسب می باشد . خودم تلفنی این قیمت ها را از ایشان گرفتم .اگر قیمت ها شون از محل شما بیشتر بود شما مرا ببخشید .

آدرس فروشگاه : استان اصفهان شهرستان نجف آباد خیابان امام مقابل پاساژ نور اول مصفا فروشگاه آقای موسویان

تلفن : 2627897 - 0331

ردیف

نام کالا

قیمت به تومان

توضیحات

1

کندوی خالی

از 16.000 تا 22.000

 

2

کندو 6 قاب پر زنبور

75.000 تا 85.000

در فروردین ماه

3

کندو 10 قاب پر زنبور

110.000 تا 120.000

در فروردین ماه

4

ملکه جفتگیری شده

12.000 تا 15.000

در فروردین ماه

5

استراکتور استیل

110.000

 

6

استراکتور گالوانیزه

95.000 تا 100.000

 

7

دودی گالوانیزه

5.200

 

8

دودی حلبی

4.200

 

9

کلاه درجه 1 دو سیم

1.100

 

10

کلاه درجه 2 دو سیم

900

 

11

اهرم آب کرم

700

 

12

اهرم معمولی

600

 

13

موم آج

6.200 تا 8.000

 

14

لباس دو دیکه

6.000 تا 8.000

 

15

لباس کامل

10.000 تا 14.000

 

16

چنگال ایرانی

7.000

 

17

چنگال خارجی

9.000

 

18

تخته موم دوز

700 تا 1.300

 

19

برس

1.000

 

20

قاب خالب بدون سیم کشی

250 تا 300

 

21

پنجره ملکه پلاستیکی

800

 

22

پنجره ملکه سیمی

2.500

 

23

پنجره ملکه آلومینیوم

1.000

 

24

موم ریز

6.000

 

25

دریچه پرواز

200

 

-------------------0-----------

ملکه :

1 - سیستم دو ملکه ای کندوها

2 - معرفی ملکه به کلنی

3 پیدایش کارگران تخم گذار

4 - مبارزه با کارگران تخم گذار

1 - سیستم دو ملکه ای کندوها :

انگیزه اصلی اجرای این سیستم آن است که عملکرد کندوها افزایش چشمگیری پیدا کند.با توجه به اینکه با افزایش جمعیت کلنی ، عملکرد و راندمان کلنی نیز افزایش خواهد یافت باید سعی شود که به طرق مختلف جمعیت را افزایش دهیم . که مهمترین راه استفاده از ملکه ای از نژاد خوب و جوان و مراقبت های ویژه از کندو می باشد ولی یکی از راه های افزایش جمعیت اجرای سیستم دو ملکه ای است . این روش اولین بار در سال 1937 توسط آقای فرار اجرا گردید. 5 تا 7 هفته قبل از اینکه جریان شهد طبیعی شروع شود باید عملیات سیستم دو ملکه ای اجرا گردد . به طور مثال اگر در منطقه ای عسلگیری در تیر ماه انجام می شود عملیات باید از اواسط اردیبهشت شروع گردد.

چگونگی عملیات:

در نیمی از بدنه اصلی کندو ی قوی و سالم خود قابهای نوزادان را قرار داده و نیم دیگر را با قاب گرده ، پوکه و قابهای عسل و حدود 40 درصد زنبوران بالغ پر می کنیم . ملکه اصلی را نیز در بدنه اصلی مستقر نموده و روی بدنه شبکه مانع عبور ملکه قرار می دهیم . سپس بسته به میزان جمعیت کندو ، دو طبقه یا دو نیم طبقه روی شبکه ملکه می گذاریم  و بعد روی طبقه بالائی یک سرپوش داخلی قرار می دهیم .( این سر پوش از جنس فیبر بوده و وسط آن یک سوراخ تعبیه گردیده که به وسیله توری چشم ریزی مسدود گردیده است .) آنگاه روی سرپوش فیبر یک طبقه دیگر قرار داده و مابقی قابهای نوزادان ، قابهای عسل ، پوکه (پوکه =  قاب موم بافی شده سالهای قبل که اکنون نه نوزاد دارد و نه عسل و گرده و فقط حجره های خالی دارد.البته کمی هم سیاه رنگ شده است. ) گرده و بقیه نوزادان بالغ را در این طبقه مستقر نموده و یک ملکه نیز به آن معرفی می نماییم .همچنین یک دریچه پرواز هم جهت با دیچه پرواز پائین برای این طبقه درست می کنیم . در این حالت زنبوران  فقط ارتباط فرمونی با هم دارند . این روند ادامه دارد تا زمانی که اولین شهد به کندو آورده شود . در این موقع باید دو جمعیت را با هم یکی کرد . به این ترتیب که ابتدا فیبر سرپوش داخلی را برمیداریم . سپس ملکه را برداشته و به جای آن روزنامه می گذاریم در این حالت جمعیتها با هم مخلوت شده و ملکه ها نیز ممکن است تا مدتی با هم  زندگی مسالمت آمیزی داشته باشند . در غیر این صورت ملکه جوان ملکه مسن تر را کشته و خود ملکه اصلی کندو می گیرد .

لازم به ذکر است که دریچه پرواز کندوی طبقه فوقانی باید در جهت کندو ی بدنه باشد تا در ادغام کندوها مشکلی پیش نیاید به طور کلی عملکرد کندوی دو ملکه احتمالاً بالاتر از دو کندو به طور جداگانه خواهد بود .

به طور کلی عملکرد کندوی دو ملکه ای حتماً بالاتر از عملکرد دو کندو  به طور جداگانه خواهد بود مثلا اگر دو کندو به طور جداگانه  هر  کدام  15 کیلو گرم و در مجموع 30 کیلو گرم محصول بدهد یک کندو  با سیستم دو ملکه ای بیش از 30 کیلو گرم محصول خواهد داد . در موارد زیادی محصول یک کندو  با سیستم دو ملکه ای 5/1 تا 2 برابر محصول دو کندوی مجزا خواهد بود .

روش های دیگر اجرای سیستم دو ملکه ای :

در این روش بر روی بدنه اصلی یک طبقه می گذاریم و روی طبقه شبکه مانع عبور ملکه  قرار می دهیم و بعد دو طبقه یا دو نیم طبقه روی شبکه ملکه قرار می دهیم . سپس یک توری دو جداره ( مانند شبکه ملکه و با ابعاد آن ) که دارای چشمه های ریز باشد بر روی طبقه آخر گذاشته و در نهایت روی توری یک بدنه قرار می دهیم . اگر ضرورت داشت می توان بر روی آین بدنه یک طبقه دیگر قرار داد .  با شروع شهد منطقه شبکه توری و شبکه ملکه را برداشته و به جای آن روزنامه قرار می دهیم تا جمعیت ها مخلوط شوند . نحوه درست کردن این سیستم دقیقاً مانند روش قبل است .

مزایا و محاسن سیستم دو ملکه ای :

1 – مشکل بچه دهی در چنین کندو هائی وجود ندارد .

2 – عملکرد خیلی خوب و بالائی دارند .

3 – این کندوها در پایان فصل شرایط بسیار مساعدی برای زمستان گذرانی دارند .

4 – تعویض ملکه پیر و مسن به طور اتوماتیک وار صورت می گیرد بدون اینکه وقفه ای در تخمگذاری ایجاد شود ( در 95 درصد موارد ملکه جوان ملکه پیر را کشته و خود ملکه کندو می شود )

معایب و اشکالات سیستم دو ملکه ای:

1 – به نیروی کارگری بیشتری نیاز است.

2 – تعیین زمان دقیق و معین اجرای عملیات مشکل است(عملیات این سیستم باید در زمان معینی اجرا گردد.)

3 – حمل و نقل چنین کندوهائی مشکل است.

4 – امکان افتادن کندوها در اثر بادهای شدید وجود دارد.

5 – استقرار کندوها در زمین های غیر مسطح مشکل است.

 

2 - معرفی ملکه به کلنی:

گاهی پیش می آید که مجبور به تعویض ملکه می شوید. در این زمان شما چند کار میتوانید انجام دهید:

 

1 – گاهی پیش می آید که زنبورهای کلنی خود نیاز به تعویض ملکه را حس می کنند. در این هنگام آنها اقدام به پرورش ملکه نموده و ملکه را از بین می برند. در این صورت نیاز نیست که شما کاری انجام دهید زنبورها خود بصورت غریزی و خودکار این کار را انجام داده اند.

2 – در صورتی که شما خواسته باشید این کار را انجام دهید بایستی کلنی را یتیم کنید یعنی ملکه را از بین ببرید . در این حالت در صورتی که در کندو تخم روز وجود داشته باشند زنبورها اقدام به پرورش ملکه می نمایند . در صورت عدم وجود تخم روز در کلنی بایستی یک کادر تخم روز به کندو داد تا زنبورها اقدام به پرورش ملکه نمایند.  

در دو روش بالا زمان کمی طولانی می شود یعنی مدت زمان پرورش ملکه به مدت زمان افزوده میشود و زمانی که ما خواسته باشیم که سریعا به کندو ملکه معرفی کنیم و شروع به کار کند بهتر است که از روشهای زیر استفاده شود .  

1 –  از کندویی دیگر ملکه بگیریم و این زمانی است که خودمان در زنبورستان اقدام به پرورش ملکه نماییم .

2 -  ملکه را از بیرون خریداری نماییم.

معرفی موفقیت آمیز ملکه به کندو کار نسبتا دشواری است . درصد موفقیت در این امر بستگی زیادی به موقع سال ، شرایط آب و هوائی ، شرایط  داخل کندو  و روش معرفی ملکه دارد.

معرفی ملکه به کندو در هنگام جریان شهد طبیعی بسیار راحت تر و موفقیت آمیز تر است . زیرا هم زنبورهای چرا کننده و هم زنبورهای داخل کندو کاملا به انجام وظایف خود مشغول هستند.

روشهای مختلفی برای معرفی ملکه به کندو وجود دارد . در معرفی ملکه به کندو فاکتور های زیر را باید رعایت نمود.

 

1 - 24 ساعت قبل از معرفی ملکه جدید باید کندو را یتیم کرد و در صورتی که در کندو شاخون و جود دارد باید آنها را از بین برد چون در صورتی که در کندو شاخون وجود داشته باشند از پذیرش ملکه امتناع می کنند.

2 – تغذیه کلنی با شربت 40 درصد از همان لحظه یتیم شدن باید آغاز شود.

3 – نوع قفس که ملکه را با آن به کندو معرفی میکنیم حائز اهمیت است .

4 – تغیرات جوی روی درصد پذیرش ملکه موثر است.

بهترین زمان معرفی ملکه زمانی است . که زنبور از صحرا شهد جمع آوری می کند . زیرا همین زنبوران صحرا رو هستند که باعث کشتن ملکه  و عدم پذیرش ملکه می شوند . دلیل تغذیه کندو با شربت هم این است که در واقع با دادن شربت به کندو جریان مصنوعی شهد برقرار می سازیم که زنبوران مزرعه رو با آن مشغول می شوند . در حقیقت شربت دادن تقلیدی از وجود شهد در طبیعت است . اگر بخواهیم به جای شربت از عسل جهت تغذیه کندو استفاده کنیم چنانچه کندو دو طبقه باشد قابهای عسل آن را به طبقه  پائین منتقل می کنیم  چرا که وقتی کندو دو طبقه است زنبور شهد را که از صحرا می آورد در طبقه بالا جمع آوری می کند . زمانی که عسل را در طبقه پائین قرار داده ایم عملا جریان مصنوعی شهد به طبقه بالا را برقرار ساخته ایم اگر کندو یک طبقه باشد عسل را در وسط کندو قرار می دهیم زیرا در کندوی یک طبقه جریان طبیعی ذخیره شهد عسل در قابهای کناری است و وقتی که قاب عسل سرباز را وسط کندو میگذاریم باز هم جریان مصنوعی جمع آوری و ذخیره شهد رابرقرار می سازیم . در نتیجه به جریان افتادن حمل و نقل شهد و عسل تقریبا زنبوران مزرعه رو مشغول جمع آوری و ذخیره شهد خواهد شد.و زمانی که این زنبوران از فعالیت ذخیره شهد فارغ شدند دیگر تقریبا فرمون ملکه معرفی شده بر کندو غالب شده و نهایتا پذیرفته می شود.

روش های معرفی ملکه بسیار متنوع است و بر حسب سلیقه زنبور داران تفاوتهائی دارند:

1 – اکثر زنبور داران از همان قفس دریافت ملکه جهت معرفی ملکه استفاده می کنند به این ترتیب یک طرف قفس از خمیر شکر پر شده است که در صورتی که کلنی ملکه را بپذیرد خمیر شکر را خورده و ملکه را آزاد می کنند . قفس را باید وسط کندو و بین دو قاب  که زنبوران زیادند قرار دهیم و تا سه روز نباید به کندو سرکشی کنیم ، چرا که احتمال کشتن ملکه به وسیله کارگران را زیاد می کنیم. 3 روز  پس از معرفی ملکه باید کندو را بازدید کرد و از پذیرش ملکه توسط کلنی مطمئن شد .

 

2 – استفاده از قفسهای لولهای جهت ملکه:

این قفسها را به ابعاد مختلف می سازند که هر چه بزرگتر باشد بهتر است . ابعاد معمولی قفس  لوله ای عبارت است از قطر 2 تا 5/2 سانتیمتر ، طول 10 تا 25 سانتیمتر ، در دو طرف قفس چوب پنبه قرار می دهند . پس از گذشت سه روز از معرفی ملکه یکی از چوب پنبه ها را خودمان بر میداریم.

3 – استفاده از قاب  توری جهت معرفی ملکه:

این قاب توری یک قاب خالی بدون سیمکشی و به ابعاد قاب استاندارد معمولی می باشد که در طرفین آن دو صفحه توری چشم ریز کشیده شده همچنین دارای یک سوراخ است که در دیواره جانبی تعبیه شده و به وسیله چوب پنبه پوشانده شده است .

4 – استفاده از قفسهای فشاری:

این قفس از توری به ابعاد 12*12 سانتیمتر ساخته شده و لبه های آن به اندازه 5/2 سانتیمتر برگشته است . در گوشه ای از قفس یک لوله مسی به طول 4تا 5 سانتیمتر و قطر یک سانتیمتر جوش داده شده است . برای معرفی ملکه با استفاده از این قفس ابتدا یک قاب را حاوی شفیره های مسن در حال تولد بوده و دارای عسل و حجره های خالی باشد . انتخاب و سپس لوله مسی قفس را روی شان فشار میدهیم تا لبه های آن به محورشان برسد و سطح لوله مسی در سطح شان قرار گیرد . ملکه ظرف 2 تا 3 روز آزادمی گردد.

 

عملکرد قفسهای مختلف در معرفی و پذیرش ملکه :

1 – قفسهای معمولی 60 تا 70 درصد.

2 - قفسهای لوله ای 70 تا 80 درصد.

3 – قفسهای قاب توری بیش از 80 درصد.

4 – قفسهای فشاری حداقل 95 درصد.

برای معرفی ملکه که فوق العاده اهمیت داردو باید 100 درصد حفظ گردد باید ابتدا یک قاب حاوی شفیره در حال تولد را انتخاب کرده و نبورهایش را میتکانیم . ملکه مورد نظر را روی قاب گذاشته و قاب را داخل یک بدنه قرار می دهیم . در طرفین این قاب پوکه میگذاریم سپس یک توری ( توری پنجره) روی یم بدنه حاوی زنبورکوبیده و بدنه حاوی ملکه را روی آن قرار میدهیم . بعد از چند روز ملکه شروع به تخمگذاری در بدنه بالائی می کند.مجددا به بدنه بالائی قاب حاوی شفیره مسن میدهیم و این کار را مرتبا ادامه میدهیم تا تبدیل به یک کندو شود سپس آن را برداشته و مستقلا ادامه میدهیم.

 

3 - پیدایش کارگران تخم گذار:

پیدایش کارگران تخم گذار در نژادهای مختلف متفاوت است ولی معمولا چنانچه کندوئی یتیم شود و برای مدت حدود یک هفته تخم یا نوزاد کوچکتر از سه روز و یا سلول ملکه نداشته باشد که توسط آنها ملکه ای پرورش دهد تخمدان تعدادی از کارگران رشد کرده و در عرض هفت تا پانزده روز شواهدی از تخمگذاری کارگران داخل حجره ها دیده می شود .چون کارگران کیسه اسپرم ندارند و توانایی جفتگیری با زنبور نر را ندارند . پس نمی توانند تخم کارگر و یا ملکه بگذارند و همه تخم های آنها نر می باشد و چون زنبور نر برای زنبور دار کاربر زیادی ندارد و از کلنی که نر زا شده  دیگر نمی توان عسل یا محصولی دیگری برداشت کرد .  در موارد حاد چنانچه بعد از یک ماه چنین زنبورانی را تشریح کنیم خواهیم دید که تخمدان آنها رشد کرده و با تخمدان زنبوران قبل از یتیم شدن کندو تفاوت بسیاری دارد. این کارگران از نظر تخمگذاری مشخصاتی شبیه ملکه ضعیف و ناتوان نشان می دهند .مثلا به طور نا منظم و گاهی اوقات چند تخم داخل یک حجره قرار می دهند کلیه این تخمها تبدیل به زنبور نر می شود . این تخمها چنانچه در حجره های نر پرورش یابند به اندازه زنبور نر معمولی خواهند بود ولی آنهائی که در حجره های کارگران پرورش یابند اندازه کوچکتری دارند. کارگران تخمگذار حتی ممکن است که اقدام به پرورش ملکه نموده و به این ترتیب زنبوردار را گمراه نماید. ولی این حجره ها بجای اینکه مثل حجره های ملکه شش روز بسته بماند مانند حجره های نر 14 روز بسیته می شود

 

4 - مبارزه با کارگران تخم گذار:

به محض اینکه کارگران تخمگذار، ملکه باروری را قبول کردند تخمگذاری آنها یا متوقف شده و یا اینکه توسط سایر کارگران از تخمگذاری آنها جلوگیری به عمل می آید . از طرفی کندوئی که کارگر تخمگذار دارد با ملکه غریبه خصوصا اگر از نژاد دیگری باشد به طور خصمانه ای رفتار کرده و در نتیجه معرفی ملکه غالبا نا موفق است. ولی چنانچه عملیات زیر با دقت و در اواسط روز انجام شود معمولا موفقیت آمیز خواهد بود.

1 – در مراحل اولیه یعنی وقتی تعداد زیادی کارگر تخمگذار به وجود نیامده و کندو تازه یتیم شده است یک ملکه خوب و قوی از همان نژاد را مستقیما از روی قابی که مشغول تخمگذاری است برداشته و بلافاصله روی یک قاب از کندوئی که کارگر تخمگذار دارد قرار دهید ( بهتر آن است از ملکه های پیر و از رده خارج استفاده شود که اگر کندو ملکه را قبول نکرد. هزینه زیادی به شما متهمل نشود) لازم است که کندوی یتیم بیست و چهار ساعت قبل تغذیه شده باشد و همچنین در موقع عملیات خوب دود داده شود. اگر مدتی است که کندوی یتیم مانده است باید شرایط تعادل تخمگذاری بین دو کندو برقرار شود و اگر چنین تفاوتی وجود ندارد چند روز قبل از عملیات و معرفی ملکه یک قاب تخم به کندوی یتیم داده شود.

لازم به ذکر است که در موقع معرفی ملکه به کندو اعم از تعویض ملکه ، گرفتن بچه مصنوعی و غیره باید دو کندو از نظر تخم متعادل و برابر باشند تا معرفی ملکه با موفقیت انجام شود.

2 – در مواردی غیر حاد که زنبوران جوان در حال خارج شدن هستند یا در یکی دو روز گذشته متولد شده اند زنبوران را مانند بالا تغذیه کرده و بعد یک سلول ملکه بدهید . در صورت امکان بهتر است که یک قاب محتوی سلول ملکه به این نوع کندوها داده شود . ولی در هر صورت اگر سلول ملکه تنها به آن داده می شود باید آن را با قفسهای سیمی مخصوص محافظت نمود که کارگران آن را خراب نکنند . از آنجایی که سلول ملکه حساس بوده و با کوچکترین فشاری ممکن است خراب شده و مورد قبول کارگران قرار نگیرد توصیه می شود سلولهای ملکه را از قاب جدا ننموده و همراه آن به کندو بدهید و در صورت نبودن سلول ملکه در کندو از یک قاب محتوی تخم روز استفاده شود.

3 – کندوئی که کارگر تخمگذار در آن به وجود آمده تا حد زیادی از بین رفته تلقی می شود به خصوص زمانی که سلول های نر سر بسته شده باشند و در واقع ارزش ملکه دادن و اصلاح کردن را ندارد و بهتر است با روش استفاده از روزنامه در یک کندوی دیگر ادغام شود . با ادغام دو کندو چیزی از بین نمیرود چون هم از قاب و هم از جمعیت آن استفاده می شود .ولی باید دید که آیا ادغام هم به صرف است یا اینکه با این عمل امکان از دست رفتن ملکه و یا تعدادی از زنبوران کندوی میزبان  مواجه خواهیم شد .

4 – اگر کندو خیلی از بین رفته باشد و از زنبورهائی تشکیل شده که در سن پرواز هستند اول کندو را خوب تغذیه کرده سپس در وسط روز کندو را به فاصله 100 متری جلوی ریف زنبورستان برده و زنبورهایت را کامل تکانده و در دو کندوی طرفین  محل قبلی کند  را کمی به هم نزدیک کرده تا جای این کندو را کمی گرفته باشند . در این صورت زنبوران کارگری که تخمدانهای آنها رشد کرده توانایی پرواز را نداشته و تلف می شوند . ولی کارگرانی که توانایی پرواز دارند و تخمگر نیستند چون قبلاً  خوب تغذیه شده اند و حامل عسل می باشند ورود آنها به کندوی غریبه با اشکالی مواجه نخواهد شد.

گرفتن و مستقر کردن بچه:

نحوه گرفتن بچه کندو بستگی به محل استقرار آن داشته و وسایل مورد نیاز نیز تا حد زیادی به آن وابسته است . بچه کندو ممکن است در محلهای مختلف مستقر گردد.در صورتی که روی شاخه درختان کم ارتفاع باشند . می توان بچه را به راحتی گرفت و در کندو مستقر نمود . ولی اگر روی درختان مرتفع و یا روی دیوار های بلند ، سیم چراغ برق و غیره مستقر شده باشد که گرفتن آن مشکل است باید متناسب با امکانات موجود نسبت به گرفتن آن اقدام کرد.

 

برای گرفتن بچه کندو ، یک کندوی خالی را که در داخل آن  چند قاب (شان) خالی که حتما بدون عسل باشند با قاب موم دوزی شده است ، قرار داده می شود و  در زیر بچه کندو قرار داده و زنبورها را به داخل کندو تکانیده و یا با برس زدن و یا جلوی سوراخ پرواز روی زمین ریخته  سپس با دمیدن دود غلیظ روی آنها به تدریج آنها را به طرف داخل کندو هدایت نمود .

  

اغلب مشاهده می شود که مقداری از زنبورها در اطراف کندو پرواز می کنند ولی آنها نیز بزودی وارد کندو شده و آرامش نسبی بر قرار می شود . گاهی بعد از ریختن زنبور ها در کندو آنها دوباره به محل شاخه برمی گردند . شما باید اول دقت نمایید که ملکه همراه سایر زنبور ها به کندو وارد شده باشد و اگر این عمل تکرار شد .بهتر است یک یا دو قاب بدون عسل با تخم روز و شفیره به بچه کندو داده تا زنبور های کارگر مشغول این تخم ها گشته و فکر فرار را از سر بیرون نمایند .  پس از وارد شدن زنبورها در داخل کندو  تا 12 ساعت هیچ رفت و آمدی در کندو دیده نمی شود شما می توان آن را به جای مناسبی حمل کرده و مستقر نمود . ولی بهتر است این کار در هنگام شب انجام شود که تمام زنبورها داخل کندو هستند.بچه کندو ها هنگام فرار از کندو مقدار زیادی عسل می خورند به طوری که یک بچه 3 کیلویی حداقل یک و نیم کیلو عسل خورده است . این امر باعث آن می شود که تا چندین ساعت دیگر احتیاج به غذا نداشته باشند و هم بعد از استقرار در محل جدید میل زیادی به موم بافی داشته باشند . به همین خاطر ما به کندوی بچه 2 الی 3 قاب موم دوزی شده می دهیم تا زنبور ها بافته و آماده تخم گذاری ملکه نمایند .

نکته :گاهی بچه کندو روی شاخه درختان مرتفع مستقر می گردد که دسترسی به آن مشکل است . در این صورت باید به هر طریق ممکن یا کندو را به زیر بچه برده و مستقر نمود و یا با اره به آرامی به طوری که زنبور ها هیجان زده نشوند شاخه را برید و به روی زمین آورد و آن را به داخل کندو تکاند.

 بچه کندو بعد از خروج از کندوی مادر تا شعاعی حدود 2 الی  30 متری در روی شاخه درخت و یا مکانی دیگر می نشیند . در این مکان از 2 ساعت تا 12 ساعت می ماند . بعد به جای دیگری پرواز می کنند  اگر به هر دلیلی فرست نکردید بچه را بگیری شما با دنبال کردن بچه تا فاصله ای حدود 1 الی 2 کیلومتر جایگاه جدید آنها را پیدا می کنید که اقلب سوراخ های دیوار و یا جعبه ها ی خالی و  یا 3 کنج ها می باشند .

 

پس از گرفتن بچه کندو و قرار دادن آن در محل اصلی مورد نظر تا 24 ساعت به هیچ عنوان نباید به کندو شربت و یا عسل داده شود که باعث فرار بچه می شود . ولی بعد از این مدت بهتر است تا 10 روز با شربت (1:1) تغذیه نمود و یکی دو روز آن را مورد بررسی قرار داده و از حضور ملکه و تخمگذاری آن اطمینان حاصل کرد . در صورتی که ملکه وجود نداشته باشد نسبت به معرفی ملکه به آن اقدام نمود و یا آن را در کندو ی دیگری ادغام کرد .

 

نکته : ملکه بچه کندو اغلب ملکه پیر می باشد . ولی گاهی که بچه پس بچه می باشد ملکه اش باکره است .

                                               

 

 

 

 

 

                                                       

 

 

 

 

 

 

 

 

 ---------------------------

خواص و فواید عسل

 

این ماده زرین، غـنی و فـوق الـعـاده محصول معجزه آسای زنبـورهــای عسل است و جایگزین منـاسبـی بـرای شـکـر سفید به شـمـار مـی رود. هر چند در تمامی سال موجود مـی بـاشـد، امـا بایـد دانسـت که در تابستان و پاییز بعمل مـی آید و در این موقع از سال از سایـر مـواقـع تـازه تر می
باشد.

فرایند اعجاب انگیز تهیه عسل از چرخش زنـبـورهــا به دور گل ها شروع می شود. آنها در همین حال شهد گـل ها را در دهـان خـود جـمـع می کـنـنـد. شـهـد گـل هـا بـا آنــزیم مخصوصی که در بزاق دهان زنبور وجود دارد، ترکیب شده و طی یک فرایند شیمیایی تبدیل به عسل می شود. زنبورها، عسل را به داخل کندو می برند و آنرا درون حفره ها و دیواره های هر شبکه از کندو ذخیره می کنند. ارتعاشی که از بال زدن های آنها ایجاد می شود، کار تهویه را انجام داده و موجب می شود رطوبت بیش از اندازه آن از بین رفته و آماده مصرف گردد.

فواید

علاوه بر اینکه عسل به عنوان شیرین کننده مغذی و طبیعی به شماره می رود، تحقیقات حاکی از این امر هستند که ترکیبات منحصر بفرد عسل، از آن یک ضد میکروب و ضد اکسیدان قوی درست می کنند.

عسل ناخالص (خام) – ماده ای ضد باکتری، ضد ویروس، ضد قارچ

خواص عسل – مانند اکثر مواد غذایی – به کیفیت آن بستگی دارد؛ اما در این مورد بخصوص، کیفیت از اهمیت بالاتری برخوردار است، چراکه گرده هایی که به پاهای زنبور عسل می چسبند، خاصیت درمانیشان در گیاهان مختلف، متفاوت می باشند. به علاوه در فرایند درست شدن عسل بسیاری از مواد مغذی در داخل کندو باقی می ماند. می توان گفت که عسل ناخالص ( یا همان عسل اولیه) حاوی همان صمغی است که در موم وجود دارد. موم گاهی اوقات با نام "چسب زنبور" نیز شناخته می شود که عبارت است از یک مخلوط مرکب صمغی شکل و مواد دیگری که زنبور های عسل با استفاده از آن کندو را آب بندی می کنند و آنرا درمقابل باکتری و سایر میکرو ارگانیسم ها محفوظ نگه می دارند. زنبور عسل موم را با ترکیب کردن صمغ گیاهان با ترشحات خود درست می کند. جالب است بدانید که موادی شبیه به قیر خیابان نیز در موم دیده می شود. گاهی اوقات زنبورهای نگهبان از پرده های خاصی در داخل هر یک از حفره های کندو استفاده می کنند تا موم را در آن محوطه انباشته کنند، سپس سایر زنبورها از این ماده در دورتادور شانه عسل استفاده می کنند و کلیه شکاف ها را از این صمغ ضد باکتری، ضد ویروس و ضد قارچ پر می کنند. صمغی که در موم وجود دارد تنها حاوی مقدار کمی از مواد مغذی است که در عسل یافت می شود. تحقیقات نشان داده اند که به طور کلی عناصری که در عسل و موم وجود دارند می توانند از بروز سرطان و تومور جلوگیری نمایند. از این موارد میتوان به فنیل کتینوری متیل اسید، فنی اتیل دی متیل کافیت اشاره کرد. محققان بر این باورند که این ترکیبات از بروز سرطان روده در حیوانات جلوگیری می کنند که این امر با کم شدن فعالیت دو آنزیم با نام های فسفاتیدیلینوسیتول نوعی فسفو لیپاز Cلیپوکسیجن امکان پذیر می شود. زمانیکه عسل خام طی فرایند گرمایشی قرار می گیرد بسیاری از خواص مفید اولیه خود را از دست می دهد.

عسل کارایی ورزشی را افزایش داده و موجب بهبود جراحات می شود

اصولاً از عسل به عنوان ماده ای انرژی زا استفاده می کنند. در تحقیقات اخیر ثابت شده که از عسل همچنین می توان به عنوان یک ماده ارگوژنیک (موادی که قابلیت اجرایی ورزشکاران را ارتقا می بخشد) نیز استفاده کرد. همچنین این ماده در بهبود زخم ها و سایر جراحات نیز نقش مهمی را ایفا می کند.

سال ها پیش در زمان بازی های المپیک معمولاً ورزشکاران برای بدست آوردن نیرو و توان بیشتر از مواد غذایی مخصوصی استفاده می کردند که در این میان می توان به عسل و انجیر خشک اشاره کرد. در حال حاضر نیز عده ای از پژوهشگران تحقیقات خود را بر روی این ماده شروع کرده اند. یکی از تحقیقاتی بر روی 39 نفر ورزشکار وزنه بردار که هم شامل خانم ها می شدند و هم آقایون، انجام شد. این افراد تحت آموزش های سنگین وزنه برداری و بدن سازی قرار داشتند. آنها پس از اتمام تمرینات مکمل پروتیئن خود را یا با شکر یا مالتودکسترین و یا عسل مخلوط کرده و مصرف می نمودند. قند خون گروهی که از عسل استفاده می کردند در تمام طول مدت 2 ساعت تمرین ثابت باقی می ماند. همچنین قدرت ماهیچه ها و نیروی ذخیره شده در آن دسته از افرادی که از مکمل پروتئین و عسل استفاده کرده بودند نسبت به سایرین افزونی داشت.

ثابت نگه داشتن قند خون در طی تمرینات استقامتی در کنار مصرف کربوهیدرات یکی از راههای مناسب برای ذخیره گلیکوژن در ماهیچه هاست. همانطور که مطلع هستید گلیکوژن نوعی قند ذخیره شده در ماهیچه هاست که حالت سوخت آماده مصرف را دارد. به همین دلیل ورزشکارانی که از عسل استفاده می کردند گلیکوژن کافی در ماهیچه هایشان ذخیره می شد و روز آینده می توانستند با بالاترین آمادگی و دارا بودن بالاترین میزان سلامتی در تمرینات شرکت کنند. تا این لحظه ثابت شد که عسل می تواند به عنوان منبع دیگری از کربوهیدارت به ورزشکاران کمک کند تا در بهترین وضعیت واکنش نشان دهند و می توان ادعا کرد که نسبت به تمام انتخاب های دیگر ارجحیت دارد.

از دیگر خواص شفا بخش عسل، می توان به قابلیت بالای آن در بهبود جراحات اشاره کرد. برای قرن ها عسل به عنوان یک ماده ضد عفونی کننده و همچنین گندزدا مورد استفاده قرار می گرفت و به صورت موضعی بر روی زخم ها، سوزش ها و جراحات استعمال می شد. در یکی از بررسی هایی که در هند انجام شده، محققان خواص دارویی عسل را با درمان قراردادی (سولفادیازین) بر روی 104 بیماری که دارای سوختگی درجه یک بودند، امتحان کردند. پس از گذشت یک هفته از شروع درمان 91 % از بیمارانی که تحت معالجه با عسل قرار گرفته بودند، هیچ گونه عفونتی نکردند. این در حالی است که تنها 7% از افرادی که از دارو استفاده کرده بودند، دچار عفونت نشدند. همچنین بسیاری از بیمارانی که در گروه درمانی عسل قرار گرفته بودند، قادر شدند تا خیلی زودتر بهبود پیدا کنند. یکی دیگر از مزایای عسل در تحقیقی که بر روی افراد سزاریانی و هستورکتومی ( بیرون آوردن رحم) انجام شد، کاملاً مشهود است. بدن این افراد خیلی زودتر از سایرین، از کلیه عفونت ها پاک شد و خیلی زودتر از بیمارستان مرخص شدند.

واکنش شفابخش عسل آن هم زمانیکه به صورت موضعی استعمال می گردد، از روند خاصی پیروی می کند. از آنجاییکه عسل به طور اخص از گلوکز و فراکتوز ( دو نوع قندی که آب زیادی به خود جذب می کنند) تشکیل شده، به همین دلیل آبی را که در روی زخم ها جمع می شود را به خود جذب می کنند، از اینرو رشد باکتری ها و قارچ ها در آن محل متوقف می شود. این میکروارگانیسم ها (همان موجودات ذره بینی "قارج و باکتری") در محیط های مرطوب و نمدار رشد می کنند.

همچنین عسل خام دارای آنزیمی به نام گلوکز اکسیداس می باشد که وقتی با آب مخلوط می شود، پراکسیدهیدروژن تولید می کند که این ماده خود به عنوان نوعی ضد عفونی کننده خفیف شناخته می شود. علاوه بر آنزیم های خاصی که در عسل یافت می شوند و نقش مرهم را ایفا می کنند، عسل شامل آنتی اکسیدان فلاوانوید نیز میباشد که نقش آنتی باکتریال را اجرا می کند. یکی از ضد اکسیدانها، چینوسمرین نام دارد که تنها مختص به عسل می باشد، پژوهشگران هم اکنون در حال مطالعه این عنصر هستند تا با خواص ضد اکسنده آن بیشتر آشنا شوند. یکی دیگر از مطالعات آزمایشگاهی بر روی عسل سترون نشده نشان داده است که این ماده واکنش بجایی در مقابل استافی لوکسز (باکتری که در همه جا وجود دارد و باعث ایجاد عفونت در زخم های باز می شود) از خود نشان می دهد. عسلی که رنگ آن کمی تیره تر است، به ویژه عسلی که از گل های گندم سیاه، و تپلو درست شده باشد حاوی مقادیر بیشتری آنتی اکسیدان نسبت به سایر انواع عسل ها می باشد. همچنین عسل خام و عسلی که تحت فرایندهای شیمیایی قرار نگرفته باشد، دارای مزایای بیشتری نسبت به انواع مشابه خود می باشد.

روزانه یک قاشق عسل بدن را در مقابل رادیکال های آزاد محافظت می کند

مصرف روزانه یک قاشق عسل گردش خون در رگ ها را تسریع می بخشد و موجب تولید آنتی اکسیدانهای خاصی در بدن انسان می شود. این امر در دویست و بیست و هفتمین نشست جامعه دارویی آمریکا که در 28 مارچ سال 2004 در کالیفرنیا برگزار شد، به اثبات رسید. در این همایش "هیدرون گرس" زیست شیمیدان و همکارانش 25 تحقیق مشابه را از دانشکده دیویس کالیفرنیا ارائه دادند. طی این مطالعات، افراد تحت آزمایش علاوه بر رژیم غذایی روزانه خود، یک قاشق سوپخوری عسل مصرف میکردند. پس از اینکه محققان نمونه های خونی آنها را در طی فواصل زمانی معین، بر روی نمودار بردند، به این نتیجه رسیدند که ارتباط مستقیمی میان مصرف عسل و میزان پلی فنولیک (نوعی آنتی اکسیدان) در خون وجود دارد.

عسل برای افراد سالم، کسانیکه کلسترول بالا و دیابت نوع 2 دارند، مفید میباشد

در آزمایش های مختلفی که بر روی افراد سالم و کسانیکه دارای کلسترول بالا بودند و یا اینکه دچار دیابت نوع دوم بودند، انجام شد، دانشمندان به این نتیجه رسیدند که عسل یکی از مناسب ترین شیرین کننده ها برای تمام گروه های ذکر شده می باشد.

برای 15 روز، به 8 فرد سالم، 6 بیمار با کلسترول بالا، و 7 بیماری که دارای دیابت نوع دوم بودند به میزان مشابهی شکر، عسل مصنوعی، و عسل طبیعی خورانده شد.

در افرادی که از سلامت کامل برخوردار بودند، مصرف شکر و عسل ساختگی یا تاثیر منفی بر روی آنها داشت و یا به طور کلی هیچ تاثیری نداشت. این در حالی است که مصرف عسل طبیعی در این افراد منجر به کاهش 7 درصدی کلسترول، 2% تری گلیسرید، 6% هموسیستین ( یکی از فاکتورهای ریسک ابتلا به بیماری های قلب – عروقی)، و 6% قند خون شد. همچنین HDL و یا همان کلسترول خوب خون آنها به میزان 2% افزایش پیدا کرد.

در بیمارانی که دارای کلسترول بالا بودند، عسل مصنوعی میزان LDL یا همان کلسترون بد خون را کاهش داد. این امر در حالی است که مصرف طبیعی عسل منجر به کاهش 8 درصدی کلسترول شد که در این میان سهم کلسترول بد خون 11% بود. همچنین پروتیئن انفعالی C نیز تا 75% کاهش پیدا کرد.

و نهایتاً در بیمارانی که مبتلا به دیابت نوع دوم بودند، مصرف عسل طبیعی باعث کاهش قابل توجه قند خون در آنها گردید. بنابراین بهتر است کمی عسل را صبح ها در شیر، ظهرها در ماست و یا یعد از ظهر در چای خود مخلوط کنید و از نوشیدن آن لذت ببرید. به نظر می رسد که مصرف یک قاشق عسل به طور روزانه، نیاز شما به مصرف داروهای مختلف را تا حد زیادی کاهش می دهد.

هر چند آداب غذایی جدید، مانند گذشته به خواص غذایی فوق العاده عسل اهمیت نمی دهد، اما نباید فراموش کرد که عسل حاوی مقادیر زیادی ویتامین B2، ویتامین B6و آهن و منگنز می باشد.

تعریف

عسل یک شیرین کنده چسبناک است که به طور طبیعی توسط زنبورها برای تغذیه شخصی شان استفاده درست می شود. تهیه عسل از چرخش زنبورها به دور گل ها شروع می شود. آنها در همین حال شهد گل ها را در دهان خود جمع می کنند. شهد گل ها با آنزیم مخصوصی که در بزاق دهان زنبور وجود دارد، ترکیب شده و طی یک فرایند شیمیایی، تبدیل به عسل می شود. زنبورها، عسل را به داخل کندو می برند و آنرا درون حفره ها و دیواره های هر شبکه از کندو ذخیره می کنند. ارتعاشی که از بال زدن های آنها ایجاد می شود، کارتهویه را انجام داده و موجب می شود رطوبت بیش از اندازه آن از بین رفته و آماده مصرف گردد.

عسل در محدوده رنگ ها متفاوتی از جمله سفید، کهربایی، قرمز، قهوه ای و تقریباً سیاه درست می شود. طعم و حالت آن به شهد گل هایی که عسل از آن تهیه میشود، بستگی دارد. بیشتر زنبورها عسل را از شهد گل هایی نظیر شبدر، یونجه، خلنگ، و اقاقیا درست می کنند، اما می توان گفت که عسل از گل های متفاوت از جمله سنبل و آویشن نیز می تواند گرفته شود.

تاریخچه

عسل از قرن ها پیش هم به عنوان غذا و هم به عنوان دارو مورد استفاده بشر قرار میگرفته. پرورش زنبور عسل به منظور تهیه عسل، برمی گردد به 700 سال پیش از میلاد مسیح. برای مدت ها عسل به عنوان یک ماده خوراکی مقدس و نادر شناخته می شده. در زمان باستان از عسل بیشتر در مراسم مذهبی به عنوان ماده ای برای تکریم خدایان استفاده می شده. همچنین از عسل برای مومیایی کردن مردگان نیز بهره می جستند. از این گذشته به عنوان دارو و وسیله ای برای آراستن و زیبایی نیز به کار می رفته. در تاریخ اینطور آمده که برای مدت ها، تنها خانواده های ثروتمند، توان استفاده از عسل را داشتند چرا که این ماده آنقدر گران بوده که تنها خانواده های متمول قدرت خرید آنرا پیدا می کردند.

پرستیژ عسل برای قرن ها ادامه داشت تا زمانیکه طرز تهیه شکر تصویه شده از چغندر قند و نیشکر "کشف" شد. از آنجایی که تولید شکر در مقادیر انبوه، گسترش پیدا کرد و از قیمت مناسبی نیز برخوردار بود، توانست جای خود را در میان مردم باز کند. به مجرد جلب توجه مدرم به شکر، عسل در مصارف آشپزی جای خود را به شکر داد. هر چند عسل هنوز هم به عنوان یک ماده شیرین کننده شناخته می شود، اما بیشتر برای مصارف دارویی و شیرینی پزی مورد استفاده قرار می گیرد.

انتخاب و نگهداری

عسل را هم می توان به صورت بسته بندی و هم به صورت عمده خریداری کرد. این روزها اغلب عسل را پاستوریزه می کنند، اما در بازارهای بومی می توانید انواع خام آنرا نیز پیدا کنید. عسل خام که پاستوریزه و تصفیه نشده است، دارای بالاترین خواص آلی می باشد و جزء بهترین انتخاب ها محسوب می شود. دنبال انواعی از عسل بروید که روی آن برچسب : "100% طبیعی" خورده باشد. عسل های طبیعی معمولاً نیمه شفاف هستند، عسل های کرمی رنگ، غیر شفاف هستند و باافزودن بلور عسل به عسل مایع درست می شوند. عسل با کیفیت ویژه، از نکتار گل های مختلف مانند سنبل و آویشن درست می شود و به صورت فراوان در دسترس می باشند. به خاطر داشته باشید که هر چه عسل پر رنگ تر باشد، طعم آن سنگین تر است.

می بایست عسل را در یک ظرف در بسته نگهداری کنید و از ورود هوا به داخل آن جلوگیری نمایید. اگر عسل را در محلی خشک و خنک نگهداری کنید، می توانید برای زمان نامحدود از آن استفاده نمایید. دلیل این امر وجود مقدار زیادی شکر و PH اسیدی بالای در آن می باشد که از رشد هر گونه میکروارگانیسمی جلوگیری می نماید. اگر عسل را در محل سرد نگهداری کنید، غلیظ و سفت می شود و اگر آنرا در محل گرمی نگهداری کنید رنگ آن تیره شده و طعم اولیه خود را از دست می دهد.

نکاتی برای استفاده از عسل در غذاها

اگر عسل شما بلوری شده باشد، باید آنرا به مدت 15 دقیقه داخل آب گرم قرار دهید؛ این کار به شما کمک می کند تا مجدداً آنرا به حالت اولیه خود دربیاورید. از قرار دادن عسل در مایکروفر خودداری کنید چرا که این کار منجر به افزایش هیدروکسی متیل فورفورال (HMF) شده و این امر سبب برگشتن مزه عسل می شود. برای جلوگیری از چسبیدن عسل به پیمانه، از عسل رقیق استفاده کنید.

عسل در بیشتر دستورهای غذایی به عنوان جایگزین مناسبی برای شکر شناخته میشود. از آنجاییکه میزان شیرینی عسل از شکر بیشتر است به ازای هر یک پیمانه شکر باید نیم و یا یک سوم پیمانه عسل استفاده کنید. به علاوه درجه حرارت پخت را نیز تا 25 درجه فارنهایت کاهش دهید چرا که عسل رنگ غذاها را خیلی سریع تر به سمت قهوه ای متمایل میکند.

چند دستور مصرف ساده و سریع

از عسل به عنوان جا شکری روی میز استفاده کرده و چای خود را با عسل شیرین کنید.

بر روی برش سیب از عسل و دارچین استفاده کنید.

برای شیرین کردن شیر خود می توانید به جای شکر از عسل استفاده کنید.

یک ساندویچ خوشمزه که برای هر سنی لذیذ می باشد مخلوطی از کره بادام زمینی یا بادام، عسل و موز می باشد.

در یک قابلمه با شعله ملایم، مقداری شیر سویا، عسل و شکلات تلخ سیاه را مخلوط کنید تا یک نوشیدنی شیر شکلات مغذی تهیه نمایید.

ایمنی

به خاطر داشته باشید که فرایند تهیه عسل، عملکر گیاهان و طبیعت می باشد که پیرو آن گرده، شیره، شهد و صمغ گیاهان جمع آوری می شود. به نظر می رسد که سایر موادی که در طبیعت یافت می شوند، مانند فلزات سنگین، آفت کش ها، و آنتی بیوتیک ها نیز در عسل دیده می شوند که میزان این مواد به طور گسترده در انواع مختلف عسل ها متغیر است.

نمودار مواد مغذی

عسل سرشار از ویتامین های B2 و B6 می باشد و همچنین مقادیری از آهن و منگنز نیز در آن به چشم می خورد.

نگاهی عمقی به مواد مغذی موجود در عسل

علاوه بر مواد غذایی که در قسمت قبل به آنها اشاره شد، در این قسمت قصد داریم تا شما را با سایر مواد تشکیل دهنده عسل آشنا کنیم. از اینرو به بررسی مواد زیر در عسل پرداخته ایم: کربوهیدرات، قند، فیبرهای حلال و انحلال ناپذیر، سدیم، انواع ویتامین ها، مواد معدنی، اسیدهای چرب، آمینو اسیدها و غیره.